Athar

fa بنای یادمانی تل آجری در بخش فیروزی شهر پارسه، رویکرد چندرشته ای جامع به تختگاه تخت جمشید و شهر پارسه (بخش یکم) Tol-e Ājori, a new monumental building in Pārsa, a multidiscipline approach to Persepolis and Pārsa تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">ناحیۀ باغ فیروزی در فضایی به وسعت بیش از ۱۳۰ هکتار گسترده شده که درون آن ۱۰ محوطۀ شناخته شدۀ هخامنشی وجود دارد. هفت عدد از این محوط ه ها دارای عناصر معماری سنگی، یک محوطه دارای بقایای آجر روی سطح، و ۲ محوطۀ دیگر تپه های مدور به ارتفاع ۳ متر هستند. تل آجری در حاشیۀ شرقی باغ فیروزی واقع شده و محوطۀ فیروزی در ۳۰۰ متری جنوب شرقی آن و تل جنگی ب در ۴۰۰ متری شمال غربی آن قرار دارد. این محوطه طی ۸ سال (۱۳۹۰- ۱۳۹۷ ش)  بررسی و کاوش باستان شناسی، مورد مطالعه واقع شد. نتایج کاوش های باستان شناسی در این بخش از شهر پارسه نشان داد که محدودۀ معروف به باغ فیروزی و بنای مکشوفه در تل آجری می تواند به دور ه های آغازین و حتی پیش از ساخت بنای تختگاه تخت جمشید منسوب و تاریخ گذاری شود. بنای تل آجری یکی از یافته های ارزشمند باستان شناسی است که خلاء اطلاعاتی در خصوص شکل گیری شهر پارسه پیش از دورۀ داریوش اول را پر می کند. با توجه به آجرهای لعاب دار و نقش مایه های اسطورهای حیوانات ترکیبی به کاررفته در این بنا، قدمت ساختمان تل آجری به دورۀ پیش از ساخت آپادانای شوش و تخت جمشید بازمی گردد و بیشتر به بنای دروازۀ ایشتار در بابل در آغاز سدۀ ششم قبل از میلاد مشابهت دارد. از این منظر، مقایسۀ سبک ساخت، شیوه های معماری و مطالعات باستان سنجی در خصوص چگونگی ساخت و شناخت مواد آجرهای لعاب دار از سه محوطۀ تل آجری و شوش و بابل، نقش تعیین کنندهای در شناخت تاریخ و درک روابط فرهنگی این دوره در جنوب غرب ایران داشته است. بنای تل آجری همراه با بناهای پیرامونی آن در بافت مکانی خود در فاصلۀ۳/۵ کیلومتری تختگاه تخت جمشید، چشم انداز بافت شهری این قسمت را به عنوان کهن ترین مرحلۀ استقراری شهر پارسه حایز اهمیت ساخته است. این شناخت برای نخستین بار در پی کشفیات جدید باستان شناسی با اتکاء به روش های مطالعات پژوهشی چندرشته ای هیئت باستان شناسی مشترک ایرانی- ایتالیایی در شهر پارسه تخت جمشید و در چارچوب تفاهم نامه همکاری دانشگاه بولونیا و پژوهشکدۀ باستان شناسی و با همکاری سازمان میراث فرهنگی و دانشگاه شیراز و بنیاد میراث جهانی تخت جمشید انجام شده است.</div> <div style="text-align: justify;">The Bāgh-e Fīrūzi area spreads over 130 ha and includes 10 known Achaemenid sites: seven with stone architectural elements, one with baked bricks on the surface, and two corresponding to 3 m-high rounded tepes. Tol-e Ājori is located on the eastern fringe of Bāgh-e Fīrūzi, on a border defined by Bāgh-e Fīrūzi located 300 m to the SE and Tol-e Jangī B located 400 m to the NW. This area was studied and excavated over 8 years.  Comprehensive study of Tol-e Ājori, located 3 km west of the Persepolis Terrace, must be approached by taking into account former research on Pārsa. Like various scholars before us, we think that the Bāgh-e Fīrūzi area should be seen as a part of the city linked to the royal residence of Persepolis. Remains of Achaemenid occupation near the village of Fīrūzi have gradually been brought to light by archaeologists surveying the vicinity of the Terrace in the attempt to place it within the perspective of wider town planning.   The archaeological excavation results in this part of the city of Pārsa showed that in both historical and functionality sense, the discovered building in Tol-e Ājori in the area known as Bāgh-e Fīrūzi, can go back to the early phases or even before the construction of the Persepolis terrace. The Tol-e Ājori is one of the valuable archaeological finds that fills the gap in the formation of the city of Pārsa before Darius I. Paying attention to the glazed bricks and the figurative imagery of fantastical animals used in this building, the building in Tol-e Ājori goes back to before the construction of Āpādānā in Susa and Persepolis, and it resembles the Ishtar gate in Babylon at the beginning of the sixth century BC. In this regard, the comparison of the construction method; architectural trend; and analytical archaeological information with regards to the construction methods; and identification of the the materials used for glazed bricks from the three areas of Tol-e Ājori, Susa and Babylon will have a critical role in understanding the history and the cultural connections of this era in South-Western Iran. The Tol-e Ājori building and the surrounding structures are located 3.5 kilometres from Persepolis, and they highlight the importance of the cityscape in this part as the oldest urban area within Pārsa. This research is conducted for the first time after new archaeological discoveries by using multidisciplinary research studies of the joint Iranian-Italian archaeological teams in the Pārsa city of Persepolis , and within the framework of the cooperation agreement between University of Bologna, Archaeology Research Centre, cooperation of Cultural Heritage Organisation, Shiraz University, and Persepolis World Heritage site.</div> بنای تل آجری, فیروزی, شهر پارسه, تخت جمشید, مطالعات چندرشته ا‌ی Tol-e Ājori building, Pārsa, Persepolis, multi-disciplinary study 61 80 http://journal.richt.ir/athar/browse.php?a_code=A-10-24-405&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Askari Chaverdi علیرضا عسکری چاوردی Yes Pierfrancesco Callieri پی یر فرانچسکو کالیری No Sébastien Gondet سباستین گنده No