fa پژوهشی در تاریخ بنیان عمارت شمس العمارۀ کاخ گلستان تخصصي Special پژوهشي Research <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">شمس العماره که به درخواست ناصرالدین شاه، مشابه بناهای اروپایی در ضلع شرقی ارگ سلطنتی</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">ساخته شده، ساختارش تلفیقی از معماری سنتی و مدرن است که در زمان احداث، بلندترین بنای</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">تهران و نماد پایتخت محسوب میشد. اعتمادالسلطنه و به دنبال او دیگر محقّقان تاریخ قاجار، تاریخ</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">1284 ق را سال ساخت بنا عنوان کرده اند، ولی وجود کتیبه ای در یکی از مخازن کاخ گلستان سبب</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">شد تا بار دیگر این بنا از نظر تاریخی و معماری بررسی و تجزیه و تحلیل شود. این کتیبۀ کاغذی</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">شامل ابیاتی است که توضیحاتی در مورد بنایی خاص و سازندۀ آن میدهد. در این پژوهش با روش</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">کتابخانه ای و مطالعۀ اسناد آن دوره، مانند کتب مرجع قاجاری و اسناد تصویری و خطی و همچنین</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">نقشه ها و نقاشی های مرتبط با آن، تعلّق کتیبه به شمس العماره محرز شد و بر اساس آن تاریخ احداث</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">1283 ق است. در ادامه نوشته به علل حذف کتیبه از پیکرۀ بنا پرداخته شده و هم چنین با توجه به</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">مطالعات میدانی و مقایسۀ بناهای مشابه در کاخ گلستان (تالار آینه)، محل کتیبۀ مذکور در تالار اصلی</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">و شاه نشین شمس العماره معیّن شد. نگارنده در این بررسی به روند تغییرات بی شمار به وجودآمده در</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">بنا که به سبب کاربری های مختلف صورت پذیرفته، اشاره کرده است؛ بنایی که در واقع برای نظاره</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">کردن اطرف شهر بنیاد شده بود، به محلی برای برگزاری مراسم سلام های خاص و ملاقات های درباری</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">و همچنین تلگرافخانۀ شخصی شاه در اتاق گوشواره شمالی تبدیل می شود. هم چنین شناسایی میرزا</font></font></p> <p><font face="BNazanin" size="3"><font face="BNazanin" size="3">غلامرضا خوشنویس به عنوان خطّاط کتیبه از دستاوردهای این تحقیق است.</font></font></p> کتیبه, شمس العماره, معیرالممالک, اعتمادالسلطنه, میرزا غلامرضا خوشنویس. 3 20 http://journal.richt.ir/athar/browse.php?a_code=A-10-24-345&slc_lang=fa&sid=1 عباس خاکسار Yes