جستجو در مقالات منتشر شده


4 نتیجه برای حفاظت
سیر دیدگاههای حفاظتی و مرمتی دربارۀ آثار دورۀ ساسانی بیشاپور
علیرضا شاه محمدپور سلمانی، حسام اصلانی، حمیدرضا بخشنده فرد،
دوره 37، شماره 73 - ( 6-1395 )
چکیده

آثار تاریخی بیشاپور که در اوایل دورۀ ساسانی شکل گرفته و گسترش یافته، همواره در معرض تهدید و

تخریب و فرسایش قرار داشته است. گروه های تحقیقاتی ای که اقدام به مطالعه و کاوش در این محوطۀ

باستانی کرده اند، در حیطۀ بینش و توان خود دست به اقدامات حفاظتی و مرمتی زده اند. اولین

دیدگاه در مورد نحوۀ محافظت از آثار، استخراج و انتقال قطعات یافته شده و اجزای تزیینات معماری

به موزه ها بود که توسط فرانسویان صورت پذیرفت. این نوع برخورد باعث بی هویت شدن برخی فضاها

مانند ایوان و تالار موزاییک شده است. با شروع فعالیت هیئت های ایرانی، اقدامات مسئولانه ای در

خصوص حفاظت از آثار در بیشاپور شروع شد، برخی از این عملیات ها با تخریب و تجدید بنا همراه

بوده و جنبۀ بازسازی به خود گرفته است. از سال 1359 با حضور مرمتگران ادارۀ کل حفاظت آثار ملی

در بیشاپور، اقدامات جدیدی شروع شد که خلاصه ای از نوع فعالیت و گزارش های آنها در این مقاله

آورده شده است. با مرور تاریخچۀ حفاظت و مرمت در این شهر تاریخی، استنباط می شود راهبردی

خاص در این زمینه وجود نداشته است. خروج قطعات و اجزای تزیینی هر چند که از تخریب آن

قطعه جلوگیری کرده، ولی کالبد و هویت محوطۀ تاریخی را خدشه دار کرده است که نمونۀ آن ایوان

و تالار موزاییک است که فاقد این تزیینات است. بازسازی های انجام گرفته نیز از فلسفه ای برخوردار

نیست؛ نمونۀ آن پایه های بتنی مجسمۀ شاپور است. اقداماتی که برای تثبیت وضعیت فعلی آثار به کار

گرفته شده نیز نه تنها اثر بسزایی نداشته، بلکه با منظر تاریخی مکان نیز همخوانی ندارد. در انتهای

این مقاله ضمن مطالعۀ دقیق روند حفاظت و مرمت در بیشاپور به این نتیجه می رسیم که با گردآوری

دقیق اطلاعات و مشخصات آثار، بازآفرینی بخش هایی از بنا به صورت کالبدی و بصری در دستیابی به

راهکارهای حفاظتی و مرمتی شهر مؤثر خواهد بود.


آسیب نگاری، آسیب شناسی و تحلیل فرسودگی‌های نقاشی های رنگ روغن روی بوم کمال الملک در کاخ گلستان
نرگس افضلی، رسول وطن دوست،
دوره 38، شماره 76 - ( 3-1396 )
چکیده
آثار نقاشی موجود در مجموعه تاریخی  فرهنگی کاخ گلستان را می توان یکی از شاخص ترین مجموعه های نقاشی روی بوم در ایران دانست. از جملۀ این آثار ارزشمند، نقاشی های کمال الملک است. عدم توجه کافی به آثار کمال الملک در سال های گذشته، باعث بروز عوارضی در آنها در طول زمان شده است. با توجه به آگاهی های کسب شده از وضعیت این آثار و با بررسی وضعیت ساختاری، وضعیت محیطی، و شرایط نگهداری و رسیدگی به آ نها بر اساس ضرورت ها، می توان امکان موفقیت بیشتری را در حفظ و نگهداری هر چه بهتر آن ها، فراهم کرد. یکی از تخصص های مهم و بنیادی وابسته به رشتۀ حفاظت و مرمت، فن مستندنگاری است. در این پژوهش با توجه به اهمیت مستندنگاری در امر حفاظت و مرمت، مطالعه و بررسی دقیقی از وضعیت حفاظتی، مستندنگاری و آسیب نگاری ۳۴ تابلوی رنگ روغن روی بوم کمال الملک در کاخ گلستان صورت گرفته است. در این راستا شناسنامه های عمومی، حفاظتی  مرمتی و آسیب شناسی این آثار تهیه شد. جهت تکمیل مطالعات آسیب شناسیِ دقیق تر، آسیب شناسی دیجیتالی انجام شد. بر اساس اطلاعات به دست آمده از آسیب شناسی و تحلیل کمی و کیفی داده ها، آسیب های شیمیایی، جدی ترین تهدید پیش روی این آثار، هستند. با توجه به نتایج به دست آمده از تحلیل داده ها، می توان جهت برنامه ریزی مؤثر کوتاه مدت و دراز مدتِ حفاظت و نگهداری بهینۀ آثار تاریخی گامی مؤثر برداشت.

آسیب شناسی فعالیت های موریانۀ زیرزمینی در محوطۀ تاریخی هفت تپه
سرور پور منفرد، علی زمانی فرد، محمد رضا نعمتیان،
دوره 38، شماره 76 - ( 3-1396 )
چکیده
محوطۀ باستانی هفت تپۀ خوزستان در یک ساوان ۱ غنی با سابقۀ تمدنی بسیار طولانی از دورۀ عیلام میانه  ۱۵۰۰-۱۱۰۰) قم) بر­جای مانده است. این شهر عیلامی، مجموعۀ عظیمی از ساختارها و آثار معماریِ خاکی است. مجموعۀ ساختمان های این محوطه بر اثر عوامل بیولوژیکی گوناگون دچار انواع مختلفی از آسیب ها قرار م یگیرند. در این میان هجوم انواع موریانه ها مهم ترین خسارت را به محوطه وارد می آورد. در نگاه نخست ممکن است آسیب این موریانه ها به آثار موجود در محوطۀ باستانی به سبب مخفی بودن در لایه های زیرین، در نظر عموم ناچیز جلوه کند. در این پژوهش پس از شناسایی گونۀ موریانه های فعال در محوطۀ باستانی هفت تپه، به بررسی شیوۀ زندگی و خسارت زایی سه گونۀ Microcerotermes sp و Anacanthotermesvagans و Amitermesvilis و تبیین فرآیند آسیب رسانی این حشرات به ساختارها و زیرساخت های تاریخی پرداخته شده است. همچنین بر اساس شناسایی گون هها و جهت حفاظت از اکوسیستم و با لحاظ کردن اصل «حداقل دخل و تصرف » در محوطۀ باستانی به سنجش میزان آلودگی محوطه از طریق اجرای روش طعمه گذاری روکار و ارزیابی اولیه برای کنترل آلودگی محوطه در نقاط پرداخته شده است. بخشی از این ارزیابی از طریق شناسایی سم «دیفلوبنزورون ۲» با فرمولاسیون SC ا ۴۸ % اثرگذار بر موریانه ها بوده است. دست اندرکاران این پژوهش تلاش کرده اند ضمن بررسی و شناسایی موریانه های فعال در محوطه، به ارزیابی مؤلفه های مختلف مؤثر بر این فعالیت همچون وضع محوطه و محیط آن ازجمله دانه بندی خاک محوطه و شیوۀ رفتاری موریانه های شناسایی شده پرداخته و راهکارهایی جهت بهبود روند عملیات طعمه گذاری ارائه کنند. در راهکارهای پیشنهادی علاوه بر افزایش پایۀ طعمه در طعمه گذاری روکار به رو شهایی چون ایجاد سد مکانیکی، سم پاشی در شب، و استفاده از کارتن مسموم در طعمه ها به دلیل ترجیح غذایی گونۀ A.vilis توجه شده است.
اصول ایکوموس (IFLA) در باره منظرهای روستایی به عنوان میراث 2017 دهلی
مهناز اشرفی، مدیا شکرانی،
دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )
چکیده
میراث روستایی بخش مهمی از میراث بشری است که حاوی مجموعۀ پیچیده­ای از میراث ملموس و ناملموس فرهنگی است و ارتباط ناگسستنی با محیط و طبیعت پیرامون دارد. از همین روی می­توان از آن به­عنوان منظر روستایی نام برد. شناسایی ابعاد و ارزش­های مختلف این مناظر می­تواند به فهم بهتر شیوه­های سازگاری مردم با سرزمین خود، روش­های تولید مبتنی بر بستر فرهنگ و بستر طبیعی آن منجر شود. در زمانه­ای که با چالش­های جدی در خصوص تضعیف فرهنگ­ها و تخریب و استفادۀ بی­حدِ و حصر منابع طبیعی روبرو هستیم و مشکل آب و هوای پاک، غذا و تولیدات سالم روز به روز به صورت جدی­تری در محافل علمی مطرح می­شود، توجه به مناظر روستایی زنده برای بهره گیری از تجارب موجود، ضرورت می یابد. از این­روی سندی توسط کمیته علمی بین المللی منظر فرهنگی ایکوموس ـ ایفلا در سمپوزیم مربوط به نوزدهمین اجلاس عمومی ایکوموس در دهلی نو در ۲۰۱۷ تهیه و تصویب شد. در این سند سعی شده توجه همگان به انواع روش­های تولیدی مناظر روستایی اعم از کشاورزی، دامداری، ماهیگیری، شکار و جمع آوری مواد غذایی وحشی، جنگلداری و استخراج منابع جلب شود و تعامل هرچه بیشتر انسان با طبیعت، که در برگیرندۀ دانش فنی و تجربی انسان­هاست، خاطر نشان گردد. سند حاضر ضمن پرداختن به تعاریف و ضرورت­های توجه به مناظر روستایی زنده، به تهدید­ها و چالش­هایی که در جهان امروز برای این مناظر وجود دارد نیز تأکید دارد. سپس ضرورت حفاظت پایدار از آنها را مطرح می­نماید. شرط حفاظت پایدار چنین منظر­هایی را شناسایی ارزش­های آن و انتقال دانش جمعی و معانی فرهنگی به نسل­های آینده برمی­شمرد و در نهایت معیارهایی برای دستیابی به این پایداری مطرح می­کند.

صفحه 1 از 1