:: سال 1، شماره 1 - ( 9-1396 ) ::
سال 1 شماره 1 صفحات 35-48 برگشت به فهرست نسخه ها
بَرد پَنیر: ایستگاه یا استقرارگاه آغازنگارشی در شمال خوزستان
مرتضی حصاری1، حسن اکبری2، علیرضا سرداری3
1- دانشیار دانشکدۀ مرمت دانشگاه هنر اصفهان و پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری ، mhessari@aui.ac.ir
2- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه هنر اصفهان.
3- استادیار باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی.
چکیده:   (7077 مشاهده)
شمال اندیمشک، نقطۀ تلاقی مابین زاگرس‌ مرکزی و خوزستان است و به‌لحاظ موقعیت جغرافیایی و زیست‌محیطی، با بارش نسبتاً متوسط مانند لرستان، و دمای معتدل بدون سرمای لرستان، و بدون گرمای سوزان تابستان خوزستان است و می‌توان آن‌را یکی از مهم‌ترین نواحی در تحولات فرهنگی پیش‌ازتاریخ و آغاز تاریخی ایران محسوب نمود. بَردپَنیر از محوطه‌های متعلق به آغاز نگارش در این منطقه است که در نزدیکی سد بالا‌رود واقع شده است. در این محوطه با یافته‌هایی مواجه هستیم که زمان استقرار آن‌را هم‌اُفق با شوش 2 در ایران و اوروک در بین‌النهرین معرفی می‌کند و به‌نظر می‌رسد در این زمان با شبکه‌هایی از جوامع روبه‌روییم که در زاگرس مرکزی و خوزستان تا جنوب‌شرق ترکیه، شمال سوریه و تمامی بین‌النهرین ساکن بوده‌اند. مقالۀ حاضر، حاصل بررسی‌های سال 1390 هـ.ش. نگارندگان در بردپنیر است، که هدف اصلی آن توصیف و ارزیابی یافته‌های متعلق به دورۀ فرهنگی شوش 2 این محوطه می‌باشد. مهم‌ترین رویکرد این مقاله نیز دست‌یافتن به پاسخی است در خصوص این‌که چگونه یافته‌های جمع‌آوری شده از این تپه می‌تواند فرهنگ شوش 2 را در دروازۀ ورودی به بخش کوهستانی قلمرو ایلام باستان تفسیر ‌نماید؟ و با توجه به سلسله‌مراتب استقرارگاهی، در چه وضعیتی قرار داشته؟ و چه رابطه‌ای با مرکز بزرگ‌تر و مراکز کوچک‌تر خود داشته است؟  
واژه‌های کلیدی: بَرد پَنیر، شوش 2، اوروک، کاسۀ لبه‌واریخته، سینی بانشی.
متن کامل [PDF 1093 kb]   (2039 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي باستان‌شناسی
دریافت: 1397/2/16 | پذیرش: 1397/2/17 | انتشار: 1397/2/17
فهرست منابع
1. - اکبری، حسن و حصاری، مرتضی (1384). «ایران حلقه اتّصال شرق و غرب (هزارۀ چهارم و سوم پ. م.)». مطالعات ایرانی 8، صص: 1-15.
2. - جانسون،گریگوری (1381). «سازمان متغیر دستگاه اداری اوروک در دشت شوشان». باستان‌شناسی غرب ایران. به‌کوشش: فرانک هول، ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت، صص: 217-284
3. - گیرشمن، رومن (1379). سیلک کاشان. جلد اول، ترجمۀ اصغر کریمی، سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه).
4. - لوبرون، آلن (1376). «شوش، کارگاه کاوش آکروپل I»، شوش و جنوب غرب ایران، زیر نظر: ژان پرو و ژنویو دلفوس، ترجمۀ هایده اقبال، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، صص: 49-70.
5. - Abu Al-soof, B. (1985). Uruk Pottery, Origin & Distribution. Ministry of Culture & Information Iraq.
6. - Alden, J. R. (1979). “Regional Economic Organization in Banesh Period Iran “Ph.D. Dissertation. University of Michigan.
7. - Alizadeh, A. (2006). “The Origins of State Organizations in Prehistoric Highland Fars, Southern Iran: Excavations at Tall-e Bakun “Oriental Institute Publication.Vol 128.University of Chicago.
8. - Badler, V. R. (2002). “A Chronology of Uruk Artifacts from Godin Tepe in Central Western Iran and Implications for the Interrelationships between the local and foreign cultures “in Postgate, J. N. (ed). Artefacts of Complexity: Tracking the Uruk in the Near East. British School of Archaeology in Iraq:79-110
9. - Beale, Ts. W. (1978). “Beveled Rim Bowls and Their Implications for Change and Economic Organization in the Later Fourth Millennium B.C.”. journal of Near Eastern Studies 37(4):289-313.
10. - Bernbeck, R. (1995). “Die Uruk zeit Prespektiven einer komplexen Gesellschaft“ in: Bartl, Bernbeck & Heinz (eds). Zwischen Euphrat und Indus: aktuelle Forschungsprobleme in der Vorderasiatischen Archäologie. Deutsches Archäologisches Institut, Abteilung Baghdad. Hildesheim: 57-67
11. - Boese, J. (1995). Ausgrabungen in Tell Sheikh Hassan I. Saarbrüker Druckerei und Verlag. Saarbrücken.
12. - Contenau, G. & Ghirshman, R. (1935). Fouilles Du Tepe-Giyan. Librairie Orientaliste Paul Geuthner.
13. - Dittmann, R. (1986). Betrachtungen zur Fruhzeit des Sudwest–Iran. BBVO 4. Berlin.
14. - Delougaz, P. & Kantor, H. J. (1996). Chogha Mish the First Five Seasons Excavations 1961-1971. Ed: Abbas Alizadeh Oriental Institute Publications. Vol 101. Chicago Illinois.
15. - Fielden, K. (1981).“A Late Uruk Pottery Group from Tell Brak.” Iraq 43:157-166.
16. - Hansen, D. P. (1965). “The Relative Chronology of Mesopotamia. Part II. The Pottery Sequence at Nippur from the Middle Uruk to the End of the Old Babylonian Period (3400-1600 B.C.)” in Ehrich (ed), Chronology in Old World Archaeology, Chicago:The University of Chicago Press, 1965: 201-213.
17. - Hole, F. (1994). “Environmental instabilities and urban origins”. In Stein & Rothman (Eds) Chiefdoms and early states in the Near East. Madison: Perhistory Press: 121-152
18. - Johnson, G. A. (1973). “Local Exchange and Early State Development in Southwestern Iran”. Ann Arbor: Anthropological Papers of the University of Michigan Museum of Anthropology 51.
19. - Labat, R. (1963). “Manual D'Epigraphie Akkadienne”.Impremerie Nationale.Paris
20. - Le Breton, Louis. (1957). “The Early Period at Susa, Mesopotamian Relations”. Iraq 19(2):79-124.
21. - Le Brun, A. (1978). “Le Niveau 17 de L’acropole de Suse”, Cahiers de la Delegation Archeologique francaise en Iran 8. Paris: Paul Geathner.
22. - Mackay, E. (1931). “Report on the Excavations at Jemdet Nasr, Iraq”. Field Museum of Natural History Anthropology Memoirs1 (3). Chicago: Field Museum Press.
23. - Nissen, H. J. (1988). The Early history of the Ancient Near East 9000-200 B.C. . Chicago: University of Chicago Press.
24. - Oates, D. (1987). “A Note on Ubaid and Mitanni Pottery from Tell Brak (Plates XLV –XLVI)”. Iraq 49: 193-198
25. - Oates, J. (1993). “Excavation at Tell Brak 1992-1993”. Iraq 50:155-200
26. - Oates, J. (1985). “Tell Brak: Uruk Pottery from the 1984 Season”. Iraq 47:175-186
27. - Palmieri, A. (1981). “Excavations at Arslantepe (Malatya)”. Anatolian Studies 31: 101-120
28. - Pittman, H. (1995). “Cylinder Seals and Scarabs in the Ancient near East”. In: Sasson J.M (Ed) Civilizations of the Ancient Near East .Vol III. New York
29. - Postgate, J. N. (1978). “Excavations at Abu Salabikh 1977”. Iraq 40:77-88.
30. - Schacht, R., M. (1973). “A Preliminary Report on the Excavation at Tepe Sharafabad”. Journal of Field Archaeology 2:307 – 329.
31. - Schmidt, E. F. (1937). Excavations at Tepe Hissar Damghan. University Museum.University of Pennsylvania Press.
32. - Stein, G. (1999). “The Uruk expansion: Northern perspectives from Hacinebi, Hassek Höyük and Gawra”. Palèorient 25(1),
33. - Stein, G. (2001). “Indigenous Social Complexity at Hacinebi (Turkey) and the Organization of Uruk Colonical Contact” In: Rothman (Ed), Uruk Mesopotamia and Its Neighbors: Crossculture Interactions in the Era of State of Formation…SAR Press, Santa Fe: 265-305.
34. - Stein, G. J., Bernbeck, R., Coursey. C., McMahon, A., Miler, N. F., Misir, A., Nicola, J., Pittman, H., Pollock, S. & Wright, H. (1996). “Uruk Colonies and Anatolian Communities an Interim report on the 1992-1993 Excavations at Hacinebi, Turkey”. American Journal of Archaeology 100(2): 205-260
35. - Sürenhagen, D. 1975. “Untersuchungen zur keramikproduktion innerhalb der spat-Urukzeitlichen Siedlung Habuba Kabira-Süd in Nordsyriean”. Acta praehistorica et archaelogica 5/6 (1974/1975): 43-164
36. - Tosi, M., Bulgarelli, G. M. (1976). “The Stratigraphic Sequence of Squares DF 88/89 on South Hill”. In: Eds Dyson & Howard Tappeh Hesar 1976: 34-53
37. - Van Driel, G. (1984). “Gabal ‹Arüda 1982”. Archiv für orientforschung 31: 134-137
38. - Wright, H. T. (1981). “An Early Town on the Deh Luran Plain”. Memoirs of the Museum of Anthropology, University of Michigan, and Ann Arbor: Museum of Anthropology.



XML   English Abstract   Print



سال 1، شماره 1 - ( 9-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها