[Home ] [Archive]   [ فارسی ]  
:: Main :: About :: Current Issue :: Archive :: Search :: Submit :: Contact ::
:: year 3, Issue 8 (9-2019) ::
Parseh J Archaeol Stud 2019, 3(8): 141-158 Back to browse issues page
Archaeological Investigation of Medieval Islamic Potteries from Troglodytic Structure of Tahigh, Khomein
Ismaeil Sharahi1, Hossein Sedighian 2
1- Ph. D. Student Archaeology, Department of Archaeology, Institute of Literature and Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran
2- Assistant Professor, Department of Archaeology, Institute of Literature and Humanities, Lorestan University, Lorestan , Iran. , Hossein.Sedighian@Gmail.com
Abstract:   (4106 Views)
Islamic potteries have been studied since about 100 years ago, which concluded to whole bunch of disseminated literature, including books and articles. However, new findings from archaeological excavations and surveys light ambiguities and develop modern knowledge of potteries. Archaeological excavation project of troglodytic structure of Tahigh revealed glazed and unglazed potsherds that have been left unstudied. Accordingly, present research aims to classify findings from Tahigh to define cultural interactions with neighboring areas, further than relative chronology. Two main problems raise here as period of potteries of Tahigh and relevant manufacturing center(s). collecting data follow bibliographic and field work studies that is based on analytic-descriptive method. Considering comparative studies, the findings probably date to Islamic medieval centuries; and regarding available data, exotic items mostly imported from sudden neighboring areas or close regions of Central Iranian Plateau, including Zolf Abad of Farahan, Moshkoyeh Zarandieh, Aveh, Rey, and Kashan, however, there have not been identified any items from further regions of Kurdistan, Zanjan, and Kirman or other countries of China and India. 
Keywords: Underground Hand Making, Tahigh Khomein, Pottery, Investigation of Medieval Islamic.

Present paper comes from a season of archaeological excavation and unearthing troglodytic structure of Tahigh, Khomein, which concluded to many pieces of potsherd (Sherahi 1393). It is necessary to involve in the excavation and pottery findings in a monogram, because of lack of relevant literature and diversities of findings. Accordingly, present paper intends to classify and define cultural interactions, in addition to relative chronology, that is responding to problems facing chronology, manufacturing centers, defining local, regional, and intraregional cultural and commercial relations of residents of Tahigh to the other areas. Descriptively and analytically present paper investigates data that collected according field works and bibliographic methods; findings resulted of archaeological basic activities and excavations that studied bibliographically. The authors, firstly, present introductions on Tahigh site, then investigate different types of revealed potsherds. 

Some 10,000 pieces of glazed and unglazed potsherds revealed following the 1st season of excavations of troglodytic structure of Tahigh. Around 60% of total amount of potsherds are unglazed ones, as the most amount of findings. One could categorize potsherds to different types, considering technical and decorative characteristics, as follows: Plain or decorated kitchen wares with grey or black temper; Plain or decorated kitchen wares with reddish buff temper or smoky dark brown, similar to some findings from Rey; Plain or decorated wares with reddish buff temper; Decorated or plain wares with buff temper; Wares with reddish buff temper and inlaid to patches of turquoise glaze, or with dark brown temper and inlaying of patches of bronze similar to samples from Moshkuyeh and Rey;Wares with buff or reddish buff and typical stamped Seljuq decoration, and wares with light buff temper and orange painted decoration.
Glazed wares from the site mainly are frit wares that vary to many types including different types of glazed monochrome ones and underglaze incised or stamped decorations, types of underglaze paintings on white or turquoise background for example blue and striped white, wares with silhouette turquoise underglaze decoration, and few samples are painted luster or enameled wares. The potteries are very similar to medieval potteries from Zolf-Abad, Moshkuyeh, Kashan and Rey. Furthermore, there were found four unique miniature frit wares with painted underglaze decorations from Tahigh; there have not been recovered similar comparative samples from the other sites. There were recovered many glazed and unglazed tallow burners that formally categorized to four groups of plain cup-like, couple handled cup-likes, plain piped, and bisection piped.   

There have been recovered different types of unglazed potteries, with clay, sand or grit temper, whereas glazed findings are generally frit wares, and few clay wares. The unglazed wares show stamped decorations that typically manufactured during medieval Islamic centuries, however, decorations of unglazed painted samples characteristically revealed during 11 to 13th centuries, which have not been reported from other archaeological sites. Considering comparative chronologies, the unglazed potteries of Tahigh probably manufactured during Islamic medieval centuries especially 11-13th centuries; they were probably manufactured in workshop(s) close to the site or peripheral settlements. However, the other unglazed potteries, including stamped ones, probably imported from other areas such as Moshkuyeh Zarandieh or Rey. The glazed wares revealed abundance and diversities of burnishing and productions, generally frit wares, however, there were identified few clay ware samples. Regarding comparative chronologies, the potteries manufactured between 12-13th centuries. No samples were regional production, while they were probably imported from other regions including Zolf-Abad, Moshkuyeh, Aveh, kashan, and even Rey. Furthermore, tallow burners, generally frit wares, probably manufactured during 11-13th centuries. According to comparative studies of Islamic potteries of Tahigh, one could suggest that residents had local and regional cultural and commercial relations. Accordingly, pottery findings generally are reveal similarities to settlements at Iranian Central Plateau including Moshkuyeh, Kashan, and Rey, rather than other sites such as Jiroft, Aqkand of zanjan, and Garoos of Bijar. It may be troglodytic construction, structure, and small area with little population of Tahigh that never permitted it to raise as a metropolis with intraregional or even international commercial relations.
Keywords: Underground Hand Making, Tahigh Khomein, Pottery, Investigation of Medieval Islamic.
Full-Text [PDF 1592 kb]   (3045 Downloads)    
Type of Study: Research | Subject: Special Archeology
Received: 2019/04/5 | Accepted: 2019/06/15 | Published: 2019/09/21
1. - آلن، جیمز ویلسن (1387). سفالگری اسلامی از آغاز تا دورۀ ایلخانی در موزۀ آشمولین آکسفورد. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: انتشارات مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
2. - ابن‌خرداذ‌به، ابو‌القاسم عبید‌الله بن عبد‌الله (1992). المسالک و الممالک. بیروت: دار صادر افست لیدن.
3. - بهرامی، مهدی (1371). «شکل کوره‌های سفال‌پزی کاشان در قرن هفتم هجری (سیزدهم میلادی)». آثار ایران، نوشتۀ آندره گدار و همکاران، جلد اول، ترجمۀ ابوالحسن سروقد مقدم، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
4. - پوپ، آرتور آپم (1387). سفالگری، خوشنویسی و کتیبه‌نگاری، از مجموعه سیری در هنر ایران از دوران پیش از تاریخ تا امروز. جلد چهارم و نهم، ترجمۀ نجف دریابندری و همکاران، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
5. - چوبک، حمیده (1383). «تسلسل فرهنگی جازموریان - شهر قدیمی جیرفت در دورۀ اسلامی». رسالۀ مقطع دکتری باستان‌شناسی دوران اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس (منتشر نشده).
6. - چوبک، حمیده (1391). «سفالینه‌های دوران اسلامی شهر کهن جیرفت». مطالعات باستان‌شناسی، دورۀ 4، شمارۀ 1، صص: 83-112.
7. - حسین‌زاده، میثم (1385). «سفالینه‌های ایلخانی مجموعه تخت سلیمان براساس دورۀ سوم کاوش‌های باستان‌شناسی (1380-1384)». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران (منتشر نشده).
8. - دینوری، احمد بن داوود (1368). اخبار الطوال. ترجمۀ محمود مهدوی دامغانی، تهران: نشر نی، چاپ اول.
9. - شراهی، اسماعیل (1393). «گزارش فصل اول کاوش‌های باستان‌شناسی دست‌کند زیر‌زمینی تهیق خمین». آرشیو سازمان میراث فرهنگی استان مرکزی (منتشر نشده).
10. - صالحی‌کاخکی، احمد؛ صدیقیان، حسین؛ و منتظرظهوری، مجید (1392). «بررسی روند تولید سفالینه‌های آبی و سفید در ایران طی ادوار مختلف اسلامی». دو فصلنامۀ پژوهش هنر، سال 3، شمارۀ 5، صص: 1-13.
11. - صدیقیان، حسین؛ و حاج‌ناصری، پانته‌آ (1395). «سفال زرین‌فام قرون میانی اسلامی و مراکز تولیدی آن در ایران». دو فصلنامۀ مطالعات باستان‌شناسی دوران اسلامی، سال اول، شمارۀ 1، صص: 37-47.
12. - صدیقیان، حسین؛ و غلامی، حسین (1390-91). «سفال اسلامی منقوش بدون‌لعاب شبه پیش از تاریخ ایران». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی مدرس، شمارۀ پیاپی 6-7، صص: 134-142.
13. - صدیقیان، حسین؛ و همکاران (1388). «مطالعۀ محوطه ذلف‌آباد فراهان براساس داده‌های گمانه‌زنی و بررسی سطحی». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی مدرس، سال اول، شمارۀ 2، صص: 130-142.
14. - فهروری، گزا (1388). سفالگری جهان اسلام در موزه‌ی طارق رجب کویت. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: مؤسسه مطالعات هنر اسلامی، چاپ اول.
15. - قاجار، رضا‌قلی میرزا (1373). سفرنامۀ رضا‌قلی میرزا نایب‌الایاله نوۀ فتح‌علی شاه. محقق: اصغر فرمانفرمایی قاجار، تهران: نشر اساطیر، چاپ اول.
16. - قمی، حسن بن محمّد بن حسن (1361). تاریخ قم. تصحیح: سیّد جلال‌الدّین تهرانی، تهران: نشر توس، چاپ اول.
17. - مجدی، محمّد بن ابی‌طالب (1362). زینت‌المجالس. تهران: کتابخانه سنائی، چاپ اول.
18. - کاتلی، مارگاریتا و هامبی، لوئی (1384). هنر سلجوقی و خوارزمی. ترجمۀ یعقوب آژند، تهران: نشر مولی، چاپ اول.
19. - کاشانی، ابوالقاسم عبد‌الله (1345). عرایس الجواهر و نفایس الاطایب. به‌کوشش: ایرج افشار، تهران: انتشارات انجمن آثار ملی، چاپ اول.
20. - کامبخش‌فرد، سیف‌الله (1364). «سفالگری نیشابور در عهد سلجوقی». مجلۀ بررسی‌های تاریخی، سال دوم، صص: 339-360.
21. - کریمی، فاطمه؛ و کیانی، محمد یوسف (1364). هنر سفالگری دورۀ اسلامی. تهران: مرکز باستان‌شناسی ایران، چاپ اول.
22. - گراب، ارنست جی (1384). «سفال ایرانی خمیر سنگی دوران سلجوقی». مجموعه سفال اسلامی، گردآوری: ناصر خلیلی و استفان ورونیت، تهران: نشر کارنگ، صص: 129- 136.
23. - لشکری، آرش (1397). «بررسی و مطالعۀ سفال‌های زرین‌فام نویافتۀ آوه». فصلنامۀ نگره، شمارۀ 45، صص: 117-126.
24. - مرتضایی، محمد (1383). «گزارش مقدماتی نخستین فصل کاوش‌های باستان‌شناختی در محوطه جرجان». گزارش‌های باستان‌شناسی (3)، تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، صص 155-188.
25. - مورگان، پیتر (1384). «سفال خمیر سنگی ایرانی دوران سلجوقی». مجموعۀ سفال اسلامی، گردآوری: ناصر خلیلی و استفان ورونیت، تهران: نشر کارنگ، صص: 137-143.
26. - مهجور، فیروز؛ و صدیقیان، حسین (1388). «بررسی سفال‌های اسلامی محوطه مشکین‌تپه پرندک در استان مرکزی». مجلۀ پیام‌باستان‌شناس، شمارۀ 12، صص: 105-120.
27. - نعمتی، محمد‌رضا (1391). «بررسی سفال‌های اسلامی محوطۀ ذلف‌آباد فراهان، استان مرکزی (فصل اول کاوش)». مجلۀ باستان‌شناسی ایران، شمارۀ 3، صص: 125-138.
28. - نوری‌شادمهانی، رضا (1389). «تبیین جایگاه مشکویه (مشکین‌تپه) در فرآیند تولید سفال ایران قبل از مغول». رسالۀ دکتری باستان‌شناسی دوران اسلامی دانشگاه تهران (منتشر نشده).
29. - ویتکمب، دونالد (1382). «سفال‌های پیش از تاریخ دروغین از جنوب ایران». مجله باستان‌پژوهی، ترجمۀ محسن زیدی، شمارۀ 11، صص: 84-95.
30. - یزدانی، ملیکا (1396). سفال مینایی: تصاویر و کتیبه‌ها. تهران: نشر چهار درخت، چاپ اول.
31. - یزدانی، ملیکا؛ حمدی، حسین؛ امامی، سیدمحمدامین؛ و عبداله‌خان گرجی، مهناز (1394). «گاهنگاری سفال مینایی براساس نمونه‌های کتیبه‌دار». نشریه هنر‌های زیبا-هنر‌های تجسمی، دورۀ 2، شمارۀ 3، صص: 45 - 56.
32. - یعقوبی، احمد بن اسحاق (1356). البلدان. ترجمۀ محمّد ابراهیم آیتی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول.
34. - Bahrami, M. (1988). Gurgan Faiences. Ontario: Mazda publisher.
35. - Fehervari, G. (1973). Islamic pottery: A comprehensive study based on the Barlow collection. London: Faber and Faber limited.
36. - Kiani, M. Y. (1984). “The Islamic city of Gurgan”, AMI, Bond11.
37. - Mason, R. (1997). “Mediaeval Iranian Luster Painted and associated wares: Typology in a multidisciplinary study”, Iran, Vol 35, pp103-135.
38. - Mason, R. (2004). Shine like the sun: Luster painted and associated pottery from the medieval middle east. Ontario: Mazda publishers.
39. - Mason, R. & Tite, M. S. (1994). “The beginnings of Islamic Stone paste Technology”, Archaeometry, Vol36, pp 77-91.
40. - Priestman, M. N. (2013). “A Quantitative Archaeological Analysis of Ceramic Exchange in the Persian Gulf and Western Indian Ocean, AD c.400 – 1275”, Thesis for the degree of Doctor of Philosophy, Department of Archaeology, University of Southampton (Un published).
41. - Soustiel, J. (1985). La ceramique Islamique. Paris: Office du Livre.
42. - Treptow, T. (2007). Daily life ornamented the mediaeval Persian city of Reyy. Chicago: The oriental institute museum of the University of Chicago.
43. - Velde, B. & Druc, I. C. (1999). Archaeological ceramic materials: Origin and utilization. New York: Springer – Verlag Berlin Heidelberg.
44. - Watson‚ O. (2004) Ceramics from Islamics lands. London: Thames and Hodson.
45. - Wilkinson, C. K. (1973). Nishapur: Pottery of the early Islamic period. New York: The Metropolitan Museum of art.
Send email to the article author

Add your comments about this article
Your username or Email:


XML   Persian Abstract   Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sharahi I, Sedighian H. Archaeological Investigation of Medieval Islamic Potteries from Troglodytic Structure of Tahigh, Khomein. Parseh J Archaeol Stud. 2019; 3 (8) :141-158
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-226-en.html

year 3, Issue 8 (9-2019) Back to browse issues page
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4263