[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 4، شماره 13 - ( 9-1399 ) ::
سال 4 شماره 13 صفحات 55-70 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل جایگاه فرهنگ شغا تیموران در هزارۀ دوم فارس براساس گاهنگاری مطلق تل تیموران (تیماران)
حبیب عمادی1 ، کمال‌الدین نیکنامی 2
1- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- استاد گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، kniknami@ut.ac.ir
چکیده:   (1377 مشاهده)
درک هم‌زمانی بین فرهنگ شغاتیموران و دورۀ ایلام در استان فارس نیاز به نگاهی دقیق به فرهنگ ذکرشده دارد. در متون ایلامی به «انشان» به‌عنوان جای‌نامی که بخش اصلی ایلام است، اشاره ‌شده است. انشان در شمال‌غرب حوضۀ رود کر در استان فارس واقع شده است. ازطرفی در تدوین گاهنگاری پیش‌ازتاریخ فارس مبنای اصلی تغییرات فناوری است، فرهنگ‌های قبل از برآمدن هخامنشیان در فارس باتوجه به تغییر و تحولات سفالی دسته‌بندی ‌شده است. همچنین موضوع انضمامی که در اینجا مطرح خواهد شد، ارتباط فرهنگ شغاتیموران با بحث ورود اقوامی که با عنوان مهاجر وارد فارس شده و قرن‌ها بعد پایه‌گذار حکومت هخامنشی شده است؛ برهمین‌اساس، پرسش اصلی پژوهش عبارتست‌از: فرهنگ‌های پیش‌ازتاریخ فارس در قرون موازی با ایلام چه نقشی داشته و این فرهنگ‌ها با کدام‌یک از دوره‌بندی‌های ایلام در دشت‌های پست هم‌پوشانی داشته است؟ موارد مطرح‌شده ضرورت تاریخ‌گذاری دقیق فرهنگ شغاتیموران را ایجاب می‌کند. تل تیموران از محوطه‌های اصلی فرهنگ‌های هزارۀ دوم پیش‌ازمیلاد در فارس و کانونی در شرق حوضۀ رود کر در فاصلۀ 80 کیلومتری جنوب‌شرق انشان است. در این مقاله سعی بر آن است تا در ابتدا به گاهنگاری نسبی و مطلق این محوطه پرداخته و سپس باتوجه به گاهنگاری مطلق این محوطه و دیگر محوطه‌های هزارۀ دوم پیش‌ازمیلاد فارس، مقایسۀ مواد فرهنگی و شناخت شاخصه‌های فرهنگی، به ارزیابی توالی فرهنگی هزارۀ دوم پیش‌ازمیلاد در این محوطه و دیگر محوطه‌های هزارۀ دوم پیش‌ازمیلاد در این منطقه پرداخته شود. جهت تاریخ‌گذاری تل‌تیموران، 3 نمونه ذغال به آزمایشگاه دانشگاه کامپانیا ارسال شد که نتایج بازۀ زمانی بین 1100 تا 1550 پ.م. را نشان می‌دهد. تاریخ ذکرشده بیانگر این موضوع است که فرهنگ شغاتیموران با دورۀ  «سوکل‌ماح»، انتقالی و ایلام میانه در دشت‌های پست شوشان هم‌عصر است و با مقایسۀ مواد فرهنگی شغاتیموران با دورۀ ایلام این فرض منتج می‌شود که فرهنگ شغاتیموران فارغ از تغییرات سیاسی ایلام و مهاجرت پارسیان، در تداوم روند فرهنگ‌های پیش‌ازتاریخی فارس است.
واژه‌های کلیدی: حوضۀ رود کر، ایلام، فرهنگ شغاتیموران، تل تیموران، تاریخ‌گذاری کربن 14.
متن کامل [PDF 1013 kb]   (429 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي باستان‌شناسی
دریافت: 1399/4/2 | پذیرش: 1399/6/8 | انتشار: 1399/9/10
فهرست منابع
1. - زیدی، محسن، (1386). «الگوی استقراری و نوسان‌های جمعیتی فرهنگ‌های پیش‌ازتاریخ تا دوران اسلامی در دره‌های حوضۀ رود کر، شمال‌غرب فارس». مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ، شمارۀ 5، صص: 31-21.
2. - عطایی، محمدتقی؛ توکلی، آریوبرزن؛ عزیزی، اکبر؛ کرمی، حمیدرضا؛ زارع، فرهاد؛ محمد، موسوی؛ و قزلباش، ابراهیم، (۱۳۹۴). «بررسی باستان‌شناختی در تپۀ قصردشت، دشت کمین: گزارش یکم». مجلۀ جامعه باستان‌شناسی ایران، شمارۀ یکم، صص: 87-131.
3. - عطایی، محمدتقی؛ بحرالعلومی، فرانک؛ مشکور، مرجان؛ و عظیمی، مولودالسادات، (1398). «جستاری درگاهنگاری عصرآهن III فارس بر پایۀ تاریخ‌گذاری‌های مطلق تپه قصر‌دشت». مجلۀ باستان‌شناسی، دورۀ سوم، شمارۀ دوم، شمارۀ پیاپی 11، تابستان، صص: 41-23.
4. - عمادی، حبیب؛ خانی‌پور، مرتضی؛ و پاک‌نژاد، حسن، (1398). «گزارش گمانه‌زنی به‌منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم محوطۀ تل‌تیموران (تیماران) شهرستان ارسنجان استان فارس». گزارش هفدهمین گردهمایی سالانۀ باستان‌شناسی ایران مجموعه مقالات کوتاه 1397، جلد دوم، تهران، صص: 964-957.
5. - مفیدی‌نصرآبادی، بهزاد، (1398). «کاربرد ‌و ‌محدودیت‌های ‌تاریخ‌گذاری ‌به‌ روش‌ رادیوکربن»‌. مجلۀ باستان‌شناسی، دورۀ سوم، شمارۀ یکم، شمارۀ پیاپی 10، بهار، صص: 41-23.
7. - Alizadeh, A., (1988). “Mobile Pastoralism and the Development of Complex Societies in Highland Iran: The Evidence from Tall-i Bakun A”. PhD Thesis, University of Chicago, Chicago.
8. - Alizadeh, A., (2003). “Recent archaeological investigations on the Persepolis plain”. The Oriental Institute News and Notes, No. 183, Pp: 1-7.
9. - Alden, J. R., (2003). “Appendix D-Excavations at Tal-e Kureh”. In: Early Urban Life in the Land of Anshan: Excavations at Tal-e Malyan in the Highlands of Iran, (Ed. Sumner, W. M.), Malyan Excavation Reports, III, University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology, Pennsylvania: 187-198, D181-D188.
10. - Álvarez-Mon, J.; Basello, G. P. & Wicks, Y., (2018). “Introduction”. The Elamite World, eds Javier Álvarez-Mon, Gian Pietro Basello, and Yasmina Wicks, Taylor & Francis, London and New York.
11. - Boucharlat, R., (2003). “The Persepolis Area in the Achaemenid Period: Some Reconsiderations”. In: N. Miller & K. Abdi (eds.) Yeki bud yeki nabud: Essays on the Archaeology of Iran in Honor of William M. Sumner (Los Angeles). Pp: 260-65.
12. - Carter, E., (1991). “Ceramics viii. The Early Bronze Age in Southwestern and Southern Persia”. Encyclopaedia Iranica, No. 5, Pp: 294–7.
13. - Carter, E., (1994). “Bridging the Gap Between the Elamites and the Persians in Southeastern Khuzistan”. In: Sancisi-Weedenburg, H., Kuhrt, A. and Cool-Root, M. (eds.) Achaemenid History VIII: – Continuity and Change. Leiden: Nederlands Instituut voor Het nabije Oosten, Pp: 55–95.
14. - Carter, E., (1996). Excavations at Anshan (Tal-e Malyan)—the Middle Elamite period. 137, University of Pennsylvania, Philadelphia, PA.
15. - Carter, E., & Stolper, M. W., (1984). “Elam”. surveys of political history and archaeology, University of California Press, Berkeley, CA.
16. - Fisher, W. B., (1968). “Physical geography. In: Fisher, W.B”. (Ed.) The Cambridge History of Iran, Vol. 1: The Land of Iran, Cambridge: Cambridge University Press, Pp: 3–110.
17. - Goff, C.; Van den Berghe, L.; Hole, F.; Nicol, M. B.; Wright, H. T.; Neghban, E. O.; Burney, C. A.; Dyson, R. H.; Muscarella, O. W.; Voigt, M. M.; Tosi, M.; Whitehouse, D.; Steve, M.-J.; Lamberg-Karlovsky, C. C.; Kearton, R. R. B.; Kleiss, W.; Solecki, R. S.; Wertime, T. A., Gotch, P. & Huff, D., (1969). “Survey of excavations in Iran, 1967–8”. Iran: Journal of the British Institute of Persian Studies, No. 7, Pp: 169–93.
18. - Haerinck, E. & Overlaet, B., (2003). “Soundings at Tall-i Qaleh (Hasanabad), Fars Province, Iran”. In: Yeki bud, yeki nabud. essays on the archaeology of Iran in honor of William M. Sumner (eds. N. F. Miller and K. Abdi), 192–200, Cotsen Institute of Archaeology at UCLA, Los Angeles, CA.
19. - Hansman, J., (1972). “Elamites, Achaemenians and Anshan”. Iran, No. 10, Pp: 101–124.
20. - Harrison, J. V., (1968). “Geology. In: Fisher, W.B”. (Ed.) The Cambridge History of Iran, Vol. 1: The Land of Iran. Cambridge: Cambridge University Press, Pp: 111–185.
21. - Hole, F., (1987). “Archaeology of the Village Period”. In: The Archaeology of Western Iran: Settlement and Society from Prehistory to the Islamic Conquest, (Ed. Hole, F.), Smithsonian Series in Archaeological Inquiry, Smithsonian Institution Press, Washington D. C., Pp: 29-78.
22. - Jacobs, L. K., (1980). “Darvazeh Tepe and the Iranian highlands in the second millennium B.C”. Ph.D. dissertation, University of Oregon, Eugene, OR.
23. - Mallory, J. P., (1989). In Search of the Indo-European. London Thames and Hudson.
24. - Miroschedji, P. de., (2003). “Susa and the Highlands: Major Trends in the History of Elamite Civilisation”, In: Miller, N. F. & Abdi, K. (eds.) Yeki bud, yeki nabud: Essays on the Archaeology of Iran in Honor of William M. Sumner, 48. Los Angeles: Cotsen Institute of Archaeology. Pp: 17–38.
25. - Nicol, M. B., (1967). “Dorudzan, excavation report”. Iran, No. 5, Pp: 137-138.
26. - Nicol, M. B., (1969). “Darvazeh Tepe, excavation report”. Iran, No. 7, P: 172.
27. - Nicol, M. B., (1971). “Darvazeh Tepe”. Iran, No. IX, Pp: 168–9.
28. - Overlaet, B., (1997). “A report on the 1952 and 1954/55 soundings at Tall-i Taimuran (Fars), Iran-a file-excavation at the Royal Museums of Art and History, Brussels”. Iranica Antiqua, No. 32, Pp: 1–51.
29. - Overlaet, B., (2007). “Soundings at Tall-i Kamin (Kur River Basin), Fars, Iran”. Iranica Antiqua, No. XLII, Pp: 61–103.
30. - Overlaet, B., & Pincé, P., (2018). “The ‘hill of the jackal’—the 1951 excavations at Tall-i Shogha. Iran”. Iranica Antiqua, Vol. LIII, Pp: 1-39.
31. - Petrie, C. A., (2009). “Excavations at Tol-e Spid”. In: Potts, D.T., Roustaei K., Petrie, C.A. and Weeks, L. R. (eds.) The Mamasani Archaeological Project Stage One: A Report on the First TwoSeasons of the ICAR - University of Sydney Joint Expedition to the Mamasani District, Fars Province, Iran. Oxford: Archaeopress, BAR International Series 2044. Pp: 89–134.
32. - Petrie, C. A., (2013). “Ancient Iran and Its Neighbours: state of play”. In: Petrie, C.A. (ed.) Ancient Iran and Its Neighbours: Local Developments and Long-Range Interactions in the Fourth Millennium BC, British Institute of Persian Studies Archaeological Monographs Series III. Oxford: Oxbow Books. Pp:1-24.
33. - Peyronel, L., (2018). “The Old Elamite Period”. The Elamite World, eds Javier Álvarez-Mon, Gian Pietro Basello, and Yasmina Wicks, Taylor & Francis, London and New York.
34. - Potts, D. T., (2016). The Archaeology of Elam: Formation and Transformation of an Ancient Iranian State, 2nd ed. Cambridge World Archaeology, Cambridge: Cambridge University Press.
35. - Potts, D. T.; Roustaei, K.; Weeks, L. R., & Petrie, C. A., (2009). “The Mamasani District and the archaeology of southwestern Iran”. In: The Mamasani Archaeological Project Stage One: a report on the first two seasons of the ICAR – University of Sydney expedition to the Mamasani District, Fars Province, Iran (eds. D. T. Potts, K. Roustaei, C. A. Petrie, and L. R. Weeks), 1–6, BAR International Series, S2044, Archaeopress, Oxford.
36. - Quintana, E., (1996). “Le sukkalmah Kuknasur”. NABU, No. 86.
37. - Reiner, E., (1973), “The Location of Anshan”. Revue d’Assyriologie, No. 67, Pp: 57-62.
38. - Sumner, W. M., (1988). “Malyan, Tall-e (Ansan)”. In: Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie (eds. E. Ebeling and B. Meissner). Pp: 306–20, de Gruyter, Berlin.
39. - Sumner, W. M., (1972). “Cultural development in the Kur River Basin. Iran”. An archaeological analysis of settlement patterns, University Microfilms International, Ann Arbour, MI.
40. - Sumner, W. M., (1994). “The evolution of tribal society in the southern Zagros mountains, Iran”. In: Chiefdoms and early states in the Near East—the organizational dynamics of complexity (eds. G. Stein & M. S. Rothman). Pp: 47–66, Prehistory Press, Madison, WI.
41. - Sumner, W. M., (2003). “Early urban life in the land of Anshan”. excavations at Tal-e Malyan in the highlands of Iran, 219, University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology, Philadelphia, PA.
42. - Vallat, F., (1997). “`La politesse elamite a l`époque des Igihalkides`”. NABU, No. 74.
43. - Vanden Berghe, L., (1951–2). “Archeologische opzoekingen in de Marv Dasht vlakte (Iran)”. Jaarbericht Ex Oriente Lux, No. 12, Pp: 211–20.
44. - Vanden Berghe, L., (1953–4). “Archeologische navorsingen in de omstreken van Persepolis”. Jaarbericht Ex Oriente Lux, No. 13, Pp: 394–408.
45. - Vanden Berghe, L., (1954). “Archaeologische Navorsingen in De Omstreken Van Persepolis”. Jaarbericht Ex Oriente. Lux, No. 13, Pp: 394-408.
46. - Voigt, M. & Dyson, R. H. J., (1992). “Chronology of Iran, ca. 8000-2000 B.C.”. In: Chronologies of Old World Archaeology, (Ed. Ehrich, R. W.), I & II, Chicago University Press, Chicago, Pp: 122-178; 125-153.
47. - Young, T. C., (2003). “Parsua, Parsa and Potsherds”. In: N. Miller and K. Abdi (eds.) Yeki bud yeki nabud: Essays on the Archaeology of Iran in Honor of William M. Sumner (Los Angeles). Pp: 243-48.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Emadi H, Niknami K A. Analyzing the Shagha Taimuran Culture in the Fars Region During the Second Millennium BC on the Basis of Absolute Dating of Tol-e Taimuran (Timaran). Parseh J Archaeol Stud. 2020; 4 (13) :55-70
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-419-fa.html

عمادی حبیب، نیکنامی کمال‌الدین. تحلیل جایگاه فرهنگ شغا تیموران در هزارۀ دوم فارس براساس گاهنگاری مطلق تل تیموران (تیماران). مطالعات باستان شناسی پارسه. 1399; 4 (13) :55-70

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-419-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 4، شماره 13 - ( 9-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4333