[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 2، شماره 4 - ( 6-1397 ) ::
سال 2 شماره 4 صفحات 49-41 برگشت به فهرست نسخه ها
تپه قاله‌زیوا: نویافته‌ایی با سفال جی در مریوان
مرتضی زمانی1، سیروان محمدی‌قصریان2، علی بهنیا3
1- کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، پژوهشکده کردستان‌شناسی دانشگاه کردستان ، Mote_1987@yahoo.com
2- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دانشگاه تهران و عضو بنیاد ایران‌شناسی شعبه کردستان.
3- کارشناس‌ارشد ادارۀ کل میر اث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کردستان.
چکیده:   (6710 مشاهده)
نخستین فصل بررسی‌های باستان‌شناسی دشت مریوان توسط دانشگاه بوعلی همدان منجر به شناسایی آثار و محوطه‌های پیش‌ازتاریخ زیادی از دوره‌های پارینه‌سنگی میانی، فراپارینه‌سنگی، نوسنگی بی‌سفال و مس‌سنگی میانی گردید. نکتۀ جالب درمورد توالی آثار شناسایی‌شدۀ بررسی‌های مذکور، وجود یک وقفۀ نسبتاً طولانی بین محوطه‌های دورۀ نوسنگی قدیم تا دورۀ مس‌سنگی میانی است. خوشبختانه در بررسی‌های اخیر انجام‌گرفته توسط نگارندگان که با مجوز شمارۀ 97102520 از سوی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی انجام شد1، محوطه‌ایی با نام تپه‌قاله‌زیوا در مریوان شناسایی گردید. این تپه در غرب ایران، استان کردستان و در شهرستان مریوان به‌شکل یک برجستگی کوچک در 1500 متری جنوب‌غربی روستای شارانی، بخش مرکزی شهرستان مریوان و در میان یک دشت میان‌کوهی، مجاورت چشمه‌ای در 100متری شرق جادۀ آسفالته روستای شارانی واقع شده است. این تپه شواهد جالبی از سفال‌های دورۀ نوسنگی جدید؟ و مس‌سنگی قدیم (سفال جی) و میانی را دربر دارد. پیدا شدن این گونه‌های سفالی در دشت مریوان می‌تواند بسیار موردتوجه بوده و مریوان نیز به مناطق تحت‌تأثیر این فرهنگ سفالی اضافه گردد. همچنین به‌دست آمدن چند قطعه سفال شبیه به سفال‌های گونۀ سراب جدید و متعلق به دورۀ نوسنگی جدید؟ و نیز سفال‌های دالمایی مربوط به فاز اولیۀ مس‌‌سنگی میانی نشان از توالی کامل این محوطه از اواخر هزارۀ ششم و اوایل هزارۀ پنجم ق.م. است که آن را به مناسب‌ترین گزینه برای پر کردن وقفۀ فرهنگی توالی اواخر دورۀ نوسنگی و اوایل مس‌سنگی دشت مریوان تبدیل کرده است. بنابراین آن‌گونه که از شواهد سفالی مشخص است، تپۀ قاله‌زیوا ازجمله تپه‌های پیش‌ازتاریخِ نه‌تنها مریوان، بلکه کل منطقه است که شواهد هر سه دورۀ نوسنگی جدید؟، مس‌‌سنگی قدیم و فاز ابتدایی دورۀ مس‌‌سنگی میانی را دارا است و لایه‌نگاری آن می‌تواند بسیاری از ابهامات گاه‌نگاری اواخر دورۀ نوسنگی و اوایل مس‌سنگی منطقه را پاسخگو باشد.
واژه‌های کلیدی: قاله‌زیوا، نوسنگی جدید، مس‌سنگی قدیم، سفال جی، مریوان.
متن کامل [PDF 785 kb]   (701 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي باستان‌شناسی
دریافت: 1397/9/16 | پذیرش: 1397/9/16 | انتشار: 1397/9/16
فهرست منابع
1. - موچشی، امیرساعد (1390). «بررسی الگوهای استقراری محوطه‌های دوران مس‌وسنگ شرق استان کردستان (حوزۀ آبگیر رودخانۀ قزل‌اوزن)». رسالۀ دکتری باستانشناسی، دانشگاه تهران (منتشرنشده).
2. - زارعی، محمد‌ابراهیم؛ محمدی‌قصریان، سیروان؛ و عبدالله‌پور، محمد (1396). «بررسی باستان‌شناختی تپه گریاشان سنندج». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران. شمارۀ 12. صص: 23-9.
3. - علی‌بیگی، سجاد (1394). «گزارش بررسی دشت سرپل ذهاب». مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی و گردشگری استان کرمانشاه (منتشرنشده).
4. - مترجم، عباس و شریفی، مهناز (1397). «فرآیند گذار از سنت‌های فرهنگی نوسنگی جدید به مس‌سنگی قدیم در پسکرانه‌های شرق زاگرس مرکزی». پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران. دورۀ هشتم. شمارۀ 16. بهار 1397. صص: 102-83.
5. - مترجم، عباس؛ و محمدی‌فر، یعقوب (1381). «طرح بررسی و شناسایی و مستندسازی آثار باستانی شهرستان هرسین». آرشیو میراث‌فرهنگی و گردشگری بیستون (منتشرنشده).
6. - محمدی‌فر، یعقوب؛ و مترجم، عباس (1382). «طرح بررسی و شناسایی و مستندسازی آثار باستانی شهرستان صحنه». آرشیو میراث‌فرهنگی و گردشگری بیستون (منتشرنشده).
7. - محمدی‌فر، یعقوب؛ و مترجم، عباس (1381). «بررسی باستان‌شناسی شهرستان مریوان»، مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی و گردشگری استان کردستان (منتشرنشده).
8. - محمدی‌فر، یعقوب؛ و مترجم، عباس (1394). «مریوان، از دورۀ پارینه‌سنگی میانه تا دورۀ مس‌سنگی براساس بررسی‌های باستان‌شناسی». مفاخر میراث‌فرهنگی ایران: جشن‌نامۀ دکتر صادق ملک‌شهمیرزادی. به‌کوشش: مرتضی حصاری، تهران: پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و دانشگاه هنر اصفهان. صص: 10-3.
9. - محمدی‌قصریان، سیروان (1393). «تپۀ نازلیان». مجموعه مقاله‌های باستان‌شناسی در بیستون. به‌کوشش: حسین راعی و مژگان خانمرادی، تهران: نشر ایران‌نگار.
11. - Abedi, A.; Khatib ahahidi, H.; Chataigner, C. H.; Niknami, K,; Eskandari, N.; Kazempour, M.; Pirmohammadi, A.; Hoseinzadeh, J. & Ebrahimi, GH. (2014). Excavation at Kul Tepe of (Hadishahr), North-Western Iran, 2010: First Preliminary Report, Ancient Near Eastern Studies 51: 33-165.
12. - Levine, L. D & McDonald, M. A. (1977). “The Neolithic and Chalcolithic periods in the Mahidasht”. IRAN 15. pp: 39–50.
13. - Levine, L. D & Young, Jr., T. C. (1987). “A summary of the ceramic assemblages of the Central Western Zagros from the Middle Neolithic to the late third millennium B.C.”. In: Pr´ehistoire de la M´esopotamie: La M´esopotamie pr´ehistorique et l’exploration r´ecente du Djebel Hamrin, E´ ditions de la Centre National de la Recherche Scientifique, Pari., pp: 15–53.
14. - Matthews, R. (2000). The Early Prehistory of Mesopotamia 500,000 to 4500 B.C. Brepols Publishers n.v., Turnhout, Belgium.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Zamani M, Mohammadi Ghasrian S, Behnia A. Qala Ziwa: A Newfound Site with J Ware in Marivan. Parseh J Archaeol Stud. 2018; 2 (4) :41-49
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-89-fa.html

زمانی مرتضی، محمدی‌قصریان سیروان، بهنیا علی. تپه قاله‌زیوا: نویافته‌ایی با سفال جی در مریوان. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1397; 2 (4) :49-41

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-89-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 2، شماره 4 - ( 6-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4361