[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 5، شماره 18 - ( 12-1400 ) ::
سال 5 شماره 18 صفحات 305-285 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی عوامل مؤثر در فرش‌اندوزی اروپاییان در دورۀ قاجار
سهیلا بختیاری1، طاهر رضازاده2، داود شادلو3
1- کارشناسی‌ارشد پژوهش هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- استادیار گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران ، tahirrizazadeh@gmail.com
3- استادیار گروه فرش، دانشکدۀ هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران
چکیده:   (542 مشاهده)
شرایط ویژۀ دورۀ قاجار امکان دستیابی اروپاییان به قالی‌های ایرانی را بیش‌از‌پیش فراهم نموده‌ است. طی این دوره، اروپاییان علاقه‌مند به قالی ایرانی از فرصت‌هایی که در اختیارشان قرار گرفته بود به‌نحو احسن برای ایجاد، توسعه و تکمیل دارایی‌ مجموعه‌های قالی خود سود برده‌اند. آشنایی با زمینه‌های ایجاد این فرصت‌ها و آگاهی از راهبرد اروپاییان درخصوص تصاحب فرش‌های ایرانی این دوره ازجملۀ دغدغه‌های مهم معاصر در حوزۀ مطالعات فرش و البته مطالعات موزه است. براین‌اساس، این مقاله برآن است تا، ضمن پیگیری مهم‌ترین روش‌ها و راهبرد‌های اروپاییان در تصاحب قالی‌های ایرانی، عوامل مؤثر در دستیابی آنان به این قالی‌ها را شناسایی و معرفی کند؛ بنابراین، پرسش اساسی این مقاله عبارت است از این‌که، در دورۀ قاجار، چه عواملی امکان دستیابی اروپاییان به قالی‌های ایرانی را فراهم کرده است؟ فرض بر این است که عوامل داخلی و خارجی متعددی، ازجمله رونق صادرات و برپایی نمایشگاه‌های جهانی، در توسعۀ فرش‌اندوزی اروپاییان دخیل بوده است. در اینجا، برای یافتن پاسخ این پرسش از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. همچنین، داده‌های این پژوهش به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و برای تجزیه و تحلیل آن‌ها روش کیفی به‌کار رفته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهند که سنت اهدای قالی به دربارهای اروپایی، از یک‌طرف، و رونق صنعت صادرات قالی، ازطرف دیگر، نقش مهمی در دستیابی اروپاییان به قالی‌های ایرانی ایفا کرده‌اند. در کنار این‌ها، ایجاد تحولات فرهنگی و تجددخواهی شاهان قاجار، به‌خصوص «ناصرالدین‌شاه»، و استقبال ایشان از شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی قرن نوزدهم میلادی، نیز از دیگر شیوه‌های فرش‌اندوزی اروپاییان در این دوره به‌شمار می‌رود. در این نمایشگاه‌ها نه‌تنها قالی‌های این دوره، بلکه قالی‌های دورۀ صفوی نیز موردتوجه قرار گرفته، خریداری شده و به مجموعه‌ها و موزه‌های مختلف راه‌یافته‌اند.
واژه‌های کلیدی: قالی ایرانی، دورۀ قاجار، فرش‌اندوزی، مجموعه‌های اروپایی
متن کامل [PDF 1077 kb]   (95 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1399/10/27 | پذیرش: 1400/5/5 | انتشار: 1400/12/10
فهرست منابع
1. - اتحادیه، منصوره، و پروان، رسول، (1389). «تحولات تجارت فرش دستبافت ایران در دهۀ قاجاریه (با تکیه بر بازار بین‌المللی فرش دستبافت)». مطالعات تاریخی فرهنگی؛ پژوهش‌نامۀ انجمن ایرانی تاریخ، سال 2، شمارۀ 5، پاییز و زمستان، صص: 36-1.
2. - ادواردز، سیسیل، (1368). قالی ایران. ترجمۀ مهیندخت صبا، تهران: انتشارات فرهنگسرا، چاپ دوم.
3. - بی‌نا، (1342). «یک ورق از تاریخ جدید ایران: اعتضادالسلطنه و ظهور بابیه». مجلۀ یادگار، شمارۀ 1، تابستان، صص: 66-54.
4. - پاستور، امشه، (1394). فرش‌ها و دیگر بافته‌های ایرانی سده‌های هجدهم و نوزدهم در: هنر ایران عصر قاجار در مجموعه‌های مجارستان (1210 ـ 1343 ق). به ‌سرپرستی: بلا کلینی و ایوان سانتو، ترجمۀ طاهر رضازاده، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
5. - پروان، رسول؛ و اتحادیه، منصوره، (1395). «نقش دستگاه‌های دولتی عصر قاجاریه در صنعت و تجارت فرش ایران». پژوهش‌های علوم تاریخی، سال 8، شمارۀ 2، پاییز و زمستان، صص: 41-21.
6. - جمال‌زاده، سیدمحمدعلی، (1335). گنج شایگان یا اوضاع اقتصادی ایران. سلسله انتشارات اداره کاوه، دارالسلطنۀ برلین، چاپخانۀ کاویانی.
7. - حشمتی‌رضوی، فضل‌الله، (1389). تاریخ فرش (سیر تحول و تطور فرشبافی ایران). تهران: انتشارات سمت، چاپ دوم.
8. - خواجه‌احمدعطاری، علیرضا؛ آشوری، محمدتقی؛ اربابی، بیژن؛ و کشاورزافشار، مهدی، (1396). «تأثیر جایگاه غرب بر قالی‌های دورۀ قاجار». دوفصلنامۀ علمی-پژوهشی گلجام، شمارۀ 3، بهار و تابستان، صص: 20-5.
9. - ژوله، تورج، (1390). پژوهشی در فرش ایران. تهران: انتشارات یساولی، چاپ دوم.
10. - سامی، علی، (1349). «بافندگی و بافته‌های ایرانی از دوران کهن». بررسی‌های تاریخی، سال 5، شمارۀ 3، صص: 72-41.
11. - سیف، احمد، (1392). «تجارت فرش و اقتصاد ایران، 1906 ـ 1870 م». طره، دوماهنامۀ آموزشی - تحلیلی فرش دست‌بافت ایران، سال 1، شمارۀ 3، پاییز، صص: 69-66.
12. - سیف، احمد، (1373). اقتصاد ایران در قرن 19 میلادی. تهران: نشر چشمه.
13. - شادلو، داود؛ و شیرازی، علی‌اصغر، (1396). «رویکردهای خاورشناسان در تاریخ‌نگاری فرش ایران از 1850 تا 1950 م.، و آسیب‌شناسی آن‌ها». دوفصلنامۀ علمی - پژوهشی گلجام، شمارۀ 32، پاییز و زمستان، صص: 66-43.
14. - شریفی‌مهرجردی، علی‌اکبر، (1392). «هنر نساجی و پارچه‌بافی یزد در دورۀ درخشان صفوی: گنجینۀ موزۀ ویکتوریا و آلبرت لندن». چیدمان، سال 2، شمارۀ 2، تابستان، صص: 109-102.
15. - فلور، ویلم، (1356). اولین سفرای ایران و هلند شرح سفر (موسی‌بیگ) سفیر شاه‌عباس به هلند (سفرنامۀ یان اسمیت سفیر هلند در ایران). به‌کوشش: داریوش مجلسی و حسین ابوترابیان، تهران: کتابخانۀ طهوری.
16. - کارگر، حمید، (1395). «ناصرالدین شاه قاجار، قبلۀ عالم میل به فرش فرمودند». طره، دوماهنامۀ آموزشی-تحلیلی فرش دست‌بافت ایران، شمارۀ 13 و 12، صص: 49-47.
17. - کرزن، جرج. ن، (1373). ایران و قضیۀ ایران. جلد 2، ترجمۀ غلامعلی وحید‌مازندرانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ چهارم.
18. - گودرزی، معصومه؛ و دهقان‌نژاد، مرتضی، (1396). «تطور تاریخ‌نگاری شاهزاده علیقلی‌میرزا اعتصادالسلطنه». فصلنامۀ علمی-پژوهشی پژوهش‌های تاریخی، سال 9، شمارۀ 1 پیاپی 33، بهار، صص: 40-23.
19. - لعبت‌فرد، احمد؛ و ثواقب، جهانبخش، (1395). «عوامل موثر بر رشد صادرات فرش و پیامدهای اقتصادی آن در ایران قرن نوزدهم میلادی». تاریخ ایران، سال 2، (5/78)، تابستان و پاییز، صص: 126-87.
20. - مایدا، تادئوش، (1392). شاهکارهای هنر ایران در مجموعه‌های لهستان. ترجمۀ داود طبائی و مهدی مقیسه، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
21. - ملایی، مصطفی؛ و اتحادیه، منصوره، (1397). «سرمایه‌گذاری شرکت‌های غربی در صنعت فرش ایران در عصر قاجار». فصلنامۀ علمی-پژوهشی گنجینۀ اسناد، سال 28، شمارۀ پیاپی 111، پاییز، صص: 93-64.
22. - میری، رزیتا، (1376). «شاهان قاجار در فرنگ: مسافرت‌های ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه قاجار در اروپا». تاریخ معاصر ایران، سال 1، شمارۀ 4، زمستان، صص: 241-211.
23. - وردن، جنیفر؛ و بیکر، پاتریشیا، (1395). منسوجات ایران (نیمۀ اول سدۀ نوزدهم دورۀ قاجاریه). ترجمۀ معصومه طوسی، سمنان: انتشارات دانشگاه سمنان.
24. - وین، آنتونی، (1397). سه شتران روانه به اسمیرنا (تاریخچه کمپانی قالی شرق) دوران جنگ و صلح در ترکیه، ایران، هند، افغانستان و نپال. ترجمۀ یدالله آقاعباسی و زهرا آقاعباسی، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
26. - Catalogue Exhibition Persian Art And Curios, May (1913). London.
27. - Catalogue Exhibition Persian Art And Curios, May (1913). London.
28. - Curzon, G., (1995). Iran and the case of Iran. Vol. 2, Translated by: Gholam Ali Vahid Mazandarani, Tehran: scientific and cultural publications, fourth edition.(In Persian).
29. - Edwards, C., (1989). Iranian carpet. Translated by: Mahindokht Saba, Tehran: Farhangsara Publications, second edition (In Persian).
30. - Ettihadiyeh, M. & Parvan, R., (2011). “Developments in the trade of Iranian hand-woven carpets in the Qajar decade (relying on the international market of hand-woven carpets)”. Historical and cultural studies; Journal of the Iranian History Association, Vol. 2, Issue 5, Pp: 1-36, (In Persian).
31. - Floor, W., (1978). The first ambassadors of iran and the netherlands (musabig) shah abbas's ambassador to the netherlands (travelogue of the dutch ambassador to iran jan smith). Edited by dariush majlisi and hossein abutorabian, tehran: tahoori library. (In Persian).
32. - Fulco, D., (2017). “Desplays Of Islamic Art In Vienna And Paris Imperial Politics And Exoticism At The Weltausstellung And Exposition Universelle”. MDccc1800, Vol 6, Pp: 51 – 65.
33. - Fulco, D., (2017). “Desplays Of Islamic Art In Vienna And Paris Imperial Politics And Exoticism At The Weltausstellung And Exposition Universelle”. MDccc1800, Vol 6, Pp: 51 – 65.
34. - Giese, F.; Volait, M. & Vareld Brage, A., (2012). A’L’Oriental: Collecting - Displaying and Appropriating Islamic Art And Architecture In The Nineteenth And Early Twentienth Century. Publishers: Brill.
35. - Giese, F.; Volait, M. & Vareld Brage, A., (2012). A’L’Oriental: Collecting - Displaying and Appropriating Islamic Art And Architecture In The Nineteenth And Early Twentienth Century. Publishers: Brill.
36. - Goodarzi, M. & Dehghannejad, M., (2018). “The evolution of the historiography of prince Ali Quli mirza Etezad al-Saltanah”. Journal of Historical Researches, Vol. 9, issue 1, 33, spring, Pp: 40-23, (In Persian).
37. - Helfgott, L., (1990). “Carpet Callection in Iran, 1873-1883: Robert Murdoch Smith And The Formation Of The Modern Persian Carpet Industry”. Journal Muqarnas, No,7. Pp: 171 – 181.
38. - Helfgott, L., (1990). “Carpet Callection in Iran, 1873-1883: Robert Murdoch Smith And The Formation Of The Modern Persian Carpet Industry”. Journal Muqarnas, No,7. Pp: 171 – 181.
39. - Heshmati Razavi, F., (2011). History of carpet (the evolution of iranian carpet weaving). Tehran: Samat Publications, second edition, (In Persian).
40. - Jackson, C., (2016). “Persian Carpet And The South Kensington Museum; Design, Scholarship And Collecting In Late Nineteenth Century Britain”. Journal Design History, Vol 30, Pp: 1 - 17.
41. - Jackson, C., (2016). “Persian Carpet And The South Kensington Museum; Design, Scholarship And Collecting In Late Nineteenth Century Britain”. Journal Design History, Vol. 30, Pp: 1 - 17.
42. - Jamalzadeh, S. M. A., (1957). Shaygan Treasure or the Economic Situation of Iran. Kaveh Office Publishing Series, Dar Al-Saltanah Berlin, Kaviani Printing House (In Persian).
43. - Jouleh, T., (2012). Research in Iranian Carpets. Tehran: Yasavoli publications, second edition.(In Persian).
44. - Kargar, H., (1395). “Nasser al-din shah Qajar, the qibla of the world, wanted to carpet”. Torrah, iranian educational-analytical magazine of hand-woven carpets, Nos. 13 & 12, Pp: 49-47, (In Persian).
45. - Khawaja Ahmad Attari, A.; Ashouri, M. T.; Arbabi, B. & Keshavarz Afshar, M., (2018), “The effect of the position of the west on the carpets of the Qajar period”. Goljam scientific-research bi-quarterly, No. 3, spring and summer, Pp: 5-20, (In Persian).
46. - Lobatfard, A. & Sawaqib, J., (2017). “Factors affecting the growth of carpet exports and its economic consequences in nineteenth-century Iran”. History of Iran, Vol. 2, (5/78), Summer and Sutumn, Pp: 126-87, (In Iranian).
47. - Maida, T., (2014). Masterpieces of Iranian art in polish collections, Translated by: Davood Tabaei & Mehdi Moqiseh, Tehran: Academy of Arts publications, (In Persian).
48. - Miri, R., (1998). “Qajar kings in Persia: the travels of Nasser al-din shah and Muzaffar al-din shah Qajar in Europe”. Contemporary History of Iran, Vol. 1, No. 4, Winter, Pp: 241-211, (In Persian).
49. - Mollai, M. & Ettihadiyeh, M., (2019). “Investment of western companies in the Iranian carpet industry in the Qajar era”. Ganjine-ye Asnad. Vol. 29, Consecutive issue 111, Pp: 93-64, (In Persian).
50. - No Name, (1964). “A new page from modern Iranian history: Etezad al-Saltana and the emergence of Babi”. Yadegar Magazine, No. 1, Summer, Pp: 54-66, (In Persian).
51. - Parvan, R. & Ittihadiyeh, M., (2016). “The role of Qajar era government agencies in the Iranian carpet industry and trade”. Historical Sciences Research, Vol. 8, Issue 2, Pp: 21-41, (In Persian).
52. - Pasztor, E., (2015). Persian carpets and other weavings of the eighteenth and nineteenth centuries In: Iranian art of the Qajar era in the collections of Hungary (1243-1343 AH). Edited by: Bella Klini and Ivan Santo. Translated by: Taher Rezazadeh, Tehran: Academy of Arts Publications, first edition. (In Persian).
53. - Saif, A., (1373). Iran's economy in the 19th century. Tehran: cheshmeh publishing (In Persian).
54. - Saif, A., (2014). “Carpet trade and economy of Iran, 1906-1870 ad”. Torrah, a bi-monthly educational-analytical magazine of iranian hand-woven carpets, Vol. 1, No. 3, Autumn, Pp: 69-66, (In Persian).
55. - Sami, A., (1971). “Iranian weaving and textiles from ancient times”. Historical Studies, Vol. 5, No. 3, Pp: 72-41,(In Persian).
56. - Shadloo, D., & Shirazi, A. A., (2018). “Approaches of orientalists in the historiography of iranian carpets from 1850 to 1950, and their pathology”. Goljam scientific-research bi-quarterly, No. 32, Autumn & winter, Pp: 66-43, (In Persian).
57. - Sharifi Mehrjardi, A., A., (2014). “Yazd textile and weaving art in the brilliant Safavid period: treasures of the Victoria and Albert museum in london”. Chideman, Vol. 2, Issue 2, Summer, Pp: 109-102, (In Persian).
58. - Vernoit, S., (2000). Discovering Islamic Art (Scholar, Collectors And Collections, 1850 – 1950). Publishers: London New York.
59. - Vernoit, S., (2000). Discovering Islamic Art (Scholar, Collectors And Collections, 1850 – 1950). Publishers: London New York.
60. - Wayne, A., (2019). Three camels to Smyrna (history of the east carpet company) during war and peace in Turkey, Iran, India, Afghanistan and Nepal. Translated by: Yadollah Agha Abbasi and Zahra Agha Abbasi, tehran: academy of arts publications. (In Persian).‌
61. - Wearden, J., & Baker, P., (2017). Iranian textiles (first half of the nineteenth century Qajar period). Translated by: Masoumeh Tusi, Semnan: Semnan University press. (In Persian).
62. - www.Alamy.com
63. - www.Alamy.com
64. - www.collections.vam.ac.uk
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Bakhtiyari S, Rizazadeh T, Shadlou D. Investigating the Effective Factors in Collecting Carpets by European in the Qajar Period. Parseh J Archaeol Stud. 2022; 5 (18) :285-305
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-504-fa.html

بختیاری سهیلا، رضازاده طاهر، شادلو داود. بررسی عوامل مؤثر در فرش‌اندوزی اروپاییان در دورۀ قاجار. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1400; 5 (18) :305-285

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-504-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 5، شماره 18 - ( 12-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.23 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4419