[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 3، شماره 10 - ( 12-1398 ) ::
سال 3 شماره 10 صفحات 125-109 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین گاه‌نگاری و تحلیل نسبی کاربری چهارطاقی دوازده امامِ لودریچه شهرستان برخوار (استان اصفهان): بنایی مذهبی از دورۀ ساسانی و قرون اولیۀ اسلامی
محمدصادق داوری1، حامد حسینی دولت‌آبادی2، حسن کمالی دولت‌آبادی3
1- دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران ، m.sadeghdavari@yahoo.com
2- دانشجوی کارشناسی باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران
3- دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد دانشگاه اراک، اراک، ایران
چکیده:   (5167 مشاهده)
لودریچه محله‌ای واقع‌در شهرستان برخوار و 9 کیلومتری شمال شهر اصفهان است. این بنا در مجاورت قبرستان کهن که امروزه تبدیل به فضای سبز شده، قرار دارد. جهت بنا شمال‌غربی- جنوب‌شرقی و نقشۀ آن چهارطاقی است که بعدها دخالت‌هایی در آن صورت گرفته است. به‌دلیل قرارگیری این منطقه در فاصلۀ 4 کیلومتری شرق شهر تاریخی گز (با استقرارهایی از دورۀ اشکانی و ساسانی) مطالعۀ این بنا در بافت فرهنگی تاریخی‌اش درخور اهمیت است. در همین راستا تلاش شد تا ضمن بررسی باستان‌شناسانۀ چهارطاقی لودریچه، فهمی نسبی از تاریخ ساخت و کاربری این بنا ارائه و به‌عنوان یکی از اولین پژوهش‌های متکی‌بر فعالیت باستان‌شناسانه در شهرستان برخوار، مبنای مطالعات تطبیقی و مقایسه‌ای آتی در این منطقه قرار گیرد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین پرسش‌های پژوهش، زمان ساخت بنا و کاربری بنا از زمان ساخت آن تاکنون(؟) است. برحسب فرض‌های اولیه و با تشریح نقشۀ بنا، بنای لودریچه متعلق به دورۀ ساسانی و قرون اولیۀ اسلامی با کاربری مذهبی درنظر گرفته شد که با انجام پژوهش، این فرضیات اثبات شد. این پژوهش با روش بررسی پیشینۀ بنا در متون تاریخی، ارزیابی مصالح و عناصر تزئینی بنا، تحلیل نقشۀ معماری و مقایسۀ آن با سایر بناهای همجوار و همزمان انجام شده است. نتایج حاصل از پژوهش بیانگر این است که بنای لودریچه چهارطاقی‌ای متعلق به دورۀ ساسانی یا سده‌های اولیۀ اسلامی با کاربری آتشکده یا همان «آتشکدۀ زروان اردشیر» است که به‌‌دستور اردشیر بابکان پس از تصرف اصفهان در هنگام ظهر در قریۀ «خوار» ساخته شده که بعدها با ورود دین اسلام به منطقه، این بنا از آتشکده به حسینیه تغییرکاربری داده و تا امروز اهالی این منطقه از آن به‌عنوان بنایی مذهبی استفاده می‌نمایند.
واژه‌های کلیدی: چهارطاقی، ساسانی، قرون اولیۀ اسلامی، لودریچه، برخوار اصفهان.
متن کامل [PDF 1897 kb]   (401 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي باستان‌شناسی
دریافت: 1398/7/21 | پذیرش: 1398/9/24 | انتشار: 1398/12/16
فهرست منابع
1. - ابن‌حوقل، محمد، (1345). صوره‌الارض. ترجمۀ جعفر شعار، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
2. - ابن‌خردادبه، عبیدالله‌بن عبدالله، (1370). بی‌نا. ترجمۀ حسین قره‌چانلو، تهران.
3. - ابن‌رسته، احمد‌بن عمر، (1365). الاعلاق النفیسه. ترجمه و تعلیق: حسین قره‌چانلو، تهران: امیرکبیر.
4. - ابونعیم اصفهانی، حافظ، (1377). ذکر اخبار اصفهان. ترجمۀ نورالله کسایی، قم: مرکز تحقیقات علوم اسلامی، جغرافیای جهان اسلام.
5. - احمدی، عباسعلی، (1385). «بررسی کاروانسراهای شمال اصفهان». مجلۀ اثر، شمارۀ 40 و 41، صص: 95-72.
6. - احمدی، عباسعلی، (1388). «فضا و جامعه در شهرک‌های اقماری اصفهان در عصر صفوی: مطالعۀ موردی مورچه‌خورت و قورتان». رسالۀ دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه تهران (منتشر نشده).
7. - احمدی، هادی، (1391). «مستند‌سازی محوطۀ تاریخی گز (مقبرۀ شاه نعمت‌الله‌ولی شهرستان شاهین‌شهر ومیمه)». اصفهان: بایگانی ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اصفهان (منتشر نشده).
8. - اصفهانی، حمزه‌بن حسن، (1367). سنی الملوک الارض و الانبیا. ترجمۀ جعفر شعار، تهران: امیرکبیر.
9. - امیرحاجلو، سعید، (1391). «بررسی باستان شناسی مراکز سکونتی دوران سلجوقی تا دورۀ صفوی در حاشیۀ شمالی دشت اصفهان». رسالۀ دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت‌مدرس (منتشر نشده).
10. - امیرحاجلو، سعید؛ و نیستانی، جواد، (1392). «پراکندگی، کارکرد و الگوی حاکم بر سازه و تزئین آثار سلجوقیان در ولایت برخوار». پژوهش‌نامۀ انجمن ایرانی تاریخ، دورۀ ، شمارۀ 17، صص: 35-1.
11. - خسروزاده، علیرضا، (1377). «شهرسازی دورۀ ساسانی». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت‌مدرس (منتشر نشده).
12. - دهخدا، علی‌اکبر، (1372). لغت‌نامه. جلد سوم، تهران: نشر دانشگاه تهران.
13. - قوچانی، عبدالله؛ کیانی، محمدیوسف؛ و کریمی، فاطمه، (1362). مقدمه‌ای بر هنر کاشیکاری ایران. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
14. - گدار، آندره، (1377). هنر ایران. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
15. - محمدی، مریم، (1373). «روند شکل‌گیری مساجد (از آغاز تا پایان قرن چهارم)». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت‌مدرس (منتشر نشده).
16. - مهریار، محمد، (1382). فرهنگ جامع نام‌ها و آبادی‌های کهن اصفهان. جلد اول، تهران: مردم و فرهنگ.
17. - هنرفر، لطف‌الله، (1344). گنجینۀ آثار تاریخی اصفهان. اصفهان: ثقفی، چاپ دوم.
18. - یعقوبی، احمدبن ‌ابی‌یعقوب، (1381). البلدان. ترجمۀ محمدابراهیم آیتی، تهران: علمی و فرهنگی.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Davari M, Hoseini Dolat-Abadi H, Kamali Dolat-Abadi H. Relative Chronology and Comparative Functional Analysis of Davazdah-Emam Chartaghi in Lowdaricheh of Burkhar County in Isfahan Province: A Monument from Sassanian Period to an Early Islamic Centuries. Parseh J Archaeol Stud. 2020; 3 (10) :109-125
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-302-fa.html

داوری محمدصادق، حسینی دولت‌آبادی حامد، کمالی دولت‌آبادی حسن. تبیین گاه‌نگاری و تحلیل نسبی کاربری چهارطاقی دوازده امامِ لودریچه شهرستان برخوار (استان اصفهان): بنایی مذهبی از دورۀ ساسانی و قرون اولیۀ اسلامی. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1398; 3 (10) :125-109

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-302-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 3، شماره 10 - ( 12-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.19 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4361