[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 3، شماره 10 - ( 12-1398 ) ::
جلد 3 شماره 10 صفحات 25-37 برگشت به فهرست نسخه ها
محوطۀ دوزداغی خوی، استقرارگاهی از عصرمفرغ در شمال دریاچۀ ارومیه
افراسیاب گراوند*1، کریم حاجی‌زاده‌باستانی2، فاطمه ملک‌پور3، اکبر عابدی4
1- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه محقق‌اردبیلی، اردبیل، ایران ، garavand.afra@gmail.com
2- استادیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه محقق‌اردبیلی، اردبیل، ایران
3- کارشناس‌ارشد باستان‌شناسی اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌غربی، ارومیه، ایران
4- استادیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
چکیده:   (728 مشاهده)
دشت میان‌کوهی خوی به‎‌لحاظ دارا بودن شرایط جغرافیایی و ظرفیت‌های زیست‌محیطی مناسب، درطول هزاران سال اقوام مختلف را به‌سوی خود جذب کرده و زمینه‌ساز ایجاد استقرارهای انسانی در ادوار مختلف بوده است. الگوی پراکندگی محوطه‌های شناسایی‌شده در این دشت میان‌کوهی در عصرمفرغ، ظهور و وجود یک مرکز بزرگ به‌نام «محوطۀ دوزداغی» را نشان می‌دهد که در این دوره به مرکزی بسیار مهم و بزرگ تبدیل می‌شود. محوطۀ دوزداغی با ارتفاع 1200 متر از سطح دریا، محوطه‌ای است با وسعت بیش از 16 هکتار و با 24 متر ارتفاع از سطح اراضی اطراف و بلندترین محوطۀ پیش‌از‌تاریخی دشت است که درکنار رودخانۀ دائمی قودوخ‌بوغان و چشمه‌سار‌ها و تالاب‌های زیبای اطراف آن شکل‌گرفته است. یکی از مهم‌ترین پرسش‌های موجود در رابطه با دشت خوی به‌دلیل همجواری آن از یک‌سو با منطقۀ قفقاز جنوبی و شرق آناتولی و از سوی دیگر حوضۀ دریاچه ارومیه و چگونگی ارتباطات و تعاملات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دشت خوی با مناطق همجوار است که نیازمند مطالعه و پژوهش است. فرض نیز بر این است که با توجه به آنالیز برخی از مواد فرهنگی مانند ابسیدین و نشان دادن ارتباطات فراوان با منطقۀ قفقاز و شرق آناتولی گمانه‌زنی در این محوطه نیز با هدف آشکار ساختن این ارتباطات بوده است. این محوطه دارای آثار فرهنگی از دوره‌های نوسنگی، مس‌وسنگ، مفرغ و عصرآهن است که به‌دلیل قرارگرفتن در مسیر مواصلاتی فلات ایران به آناتولی و نیز واقع‌شدن در مسیر بزرگراه مهم بازرگانی منشعب از جادۀ خراسان بزرگ (جادۀ ابریشم)، از موقعیت ممتازی جهت مبادلات تجاری و فرهنگی برخوردار بوده است. وجود معدن نمک به‌عنوان کالای صادراتی در این محوطه و هم‌چنین ابزارهایی از سنگ ابسیدین (کالای وارداتی) در 7 نوع و رنگ متفاوت، شاهد این مدعاست. درصد حجم پراکندگی سفالینه‌ها در سطح محوطه نشان می‌دهد که دورۀ پویایی و شکوفایی این محوطه در عصرمفرغ بوده و به‌نظر می‌رسد که در این دوران و برای اولین‌بار در دشت خوی، می‌توان از وجود یک مرکز با مساحت بیش از 16 هکتار سخن گفت که وجود چنین مرکزی به احتمال زیاد درراستای تجارت فرامنطقه‌ای بوده است. در این پژوهش، 20 نمونه سفال عصرمفرغِ گردآوری‌شده از بررسی سطحی و گمانه‌زنی به‌منظور تعیین عرصه و حریم محوطه مورد مطالعه و گونه‌شناسی قرار گرفته است.
واژه‌های کلیدی: محوطۀ دوزداغی خوی، عصرمفرغ، سفال.
متن کامل [PDF 811 kb]   (154 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي باستان‌شناسی
دریافت: ۱۳۹۷/۱۱/۲۱ | پذیرش: ۱۳۹۸/۴/۷ | انتشار: ۱۳۹۸/۱۲/۱۶
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Garavand A, Hajizadeh K, Malekpuor F, Abedi A. The Dozdaqi Area; Establishment of Bronze Age in the North of Urmia Lake. Parseh J Archaeol Stud. 2020; 3 (10) :25-37
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-297-fa.html

گراوند افراسیاب، حاجی‌زاده‌باستانی کریم، ملک‌پور فاطمه، عابدی اکبر. محوطۀ دوزداغی خوی، استقرارگاهی از عصرمفرغ در شمال دریاچۀ ارومیه. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1398; 3 (10) :25-37

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-297-fa.html



دوره 3، شماره 10 - ( 12-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.22 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4102