[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 4، شماره 11 - ( 3-1399 ) ::
جلد 4 شماره 11 صفحات 189-203 برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشی بر قدرت اقتصادی ایالت طبرستان در عصر ناصری به‌کمک تجزیۀ عنصری سکه‌های آن دوره به‌روش پیکسی
حسین کوهستانی اندرزی1، حسن هاشمی زرج‌آباد2، عاطفه بزی3، محمدامین سعادت‌مهر*4، سپیده بختیاری5
1- استادیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر دانشگاه بیرجند، خراسان جنوبی، ایران.
2- دانشیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
3- دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه سیستان‌وبلوچستان، سیستان‌وبلوچستان، ایران.
4- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه مازندران، مازندران، ایران ، ma.saadatmehr@gmail.com
5- دکتری باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
چکیده:   (145 مشاهده)
ایالت طبرستان (مازندران) به‌دلیل موقعیت‌‌های اقتصادی و تجاری فراوان همیشه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده، علاوه‌بر آن جایگاه سیاسی بالایی نیز برای حکمرانان قاجاری داشته است؛ به‌همین دلایل، از دیرباز ضرابخانۀ فعالی تا سال 1288 هـ.ق. در این ایالت دایر بود که در دورۀ ناصرالدین‌شاه قاجار (1313-1264 هـ.ق.) قِران‌های نقرۀ فراوانی را بین سال‌های 1266-1264، 1274-1269، 1283-1280، 1288-1287 هـ.ق. به ضرب رسانده بود. نظام ضرب سکۀ دورۀ ناصری، هرچند به‌صورت اسمی پیرو نظام تهران بود، اما در عمل هر شهر، نظامی خودمختار داشت و سکه‌های بیشتر شهرها با مقادیر متفاوت خلوص نقره به‌ضرب می‌رسید. این مسائل دو پرسش را برای ضرابخانۀ طبرستان طرح می‌سازد: مقدار خلوص نقرۀ سکه‌های ضرب‌شده در طبرستان چگونه بوده و سیر تغییرات آن چگونه رقم خورده است؟ سکه‌های ایالت طبرستان در جایگاه ایالتی مهم، دربرابر شهرها و ایالات مهم دیگر ایران نظیرِ مشهد، تبریز، تهران، اصفهان، و شیراز چگونه بوده است؟ بنابراین برای پاسخ دادن به این پرسش‌ها، تجزیۀ عنصری سکه‌های این دوره با استفاده از شیوۀ پیکسی به‌دلیل غیرمخرب بودن، سرعت و دقت بالای آن، پایۀ اصلی این پژوهش قرار گرفت تا تحلیلی از میزان تعهد ضرابخانۀ طبرستان به نظام مرکزی ضرب سکه در تواریخ مختلف درمقایسه با سایر شهرها و ایالات اصلی ایران عصر قاجار ارائه گردد. در این پژوهش تعداد 17 سکه در 17 تاریخ متفاوت، مورد تجزیۀ عنصری قرار گرفت که در نتیجه روند تغییرات میزان خلوص نقره به‌طور میانگین در دو بازۀ زمانی بین سال‌های 1278-1264 هـ.ق. 90.13%، 1288-1280 هـ.ق. 84.33%، و در کل این دورۀ ضرب 88.08%، تبیین شده و جایگاه آن ازنظر میزان خلوص نقره درمقابل ضرابخانه‌های مشهد (84%)، تبریز (82%)، تهران (90%)، اصفهان (84%)، و شیراز (90%) مشخص گردید. در آخر نیز اطلاعات ارزشمندی از نوع معادن نقرۀ مورد استفاده، یعنی معادن سروزیت و نحوۀ عیار زدن فلز سکه‌ها با فلزات مس و آهن به‌دست آمد.
واژه‌های کلیدی: سکه‌شناسی، آزمایش پیکسی، طبرستان، اقتصاد، ناصرالدین‌شاه قاجار.
متن کامل [PDF 1629 kb]   (30 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1398/11/26 | پذیرش: 1399/1/17 | انتشار: 1399/3/31
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


کوهستانی اندرزی حسین، هاشمی زرج‌آباد حسن، بزی عاطفه، سعادت‌مهر محمدامین، بختیاری سپیده. پژوهشی بر قدرت اقتصادی ایالت طبرستان در عصر ناصری به‌کمک تجزیۀ عنصری سکه‌های آن دوره به‌روش پیکسی. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1399; 4 (11) :189-203

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-291-fa.html



دوره 4، شماره 11 - ( 3-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4144