[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 3، شماره 9 - ( 9-1398 ) ::
سال 3 شماره 9 صفحات 127-109 برگشت به فهرست نسخه ها
مطالعات آزمایشگاهی برروی معدن سنگ باستانی کوه چل‌مران کنگاور و مقایسۀ آن با سنگ‌های معبد آناهیتا کنگاور
عاطفه شکفته1، امید عودباشی2، جوزپه کولترونه3، مسعود انصاری4
1- دکتری و مدرس گروه مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2- عضو هیأت‌ علمی گروه مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ، o.oudbashi@aui.ac.ir
3- عضو هیأت‌ علمی گروه پترولوژی و مینرالوژی، دانشگاه گرانادا، اسپانیا.
4- کارشناسی‌ارشد مرمت، گروه مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده:   (6140 مشاهده)
شناسایی منابع و معادن جهت استخراج و استحصال مواد اولیه در دنیای باستان، موضوعی جالب‌توجه است. نتایج حاصل از مطالعه و شناسایی معادن باستانی می‌تواند منجر به شناخت بهتر فناوری تولید مواد و ابزار در دنیای باستان توسط متخصصان باستان‌سنجی شود و نشان دهد که هنرمندان و صنعتگران دنیای باستان چگونه سعی در استفاده از مواد خام جهت تولید اشیاء مختلف روزمره و آثار هنری می‌کرده‌اند. ازسوی دیگر، شناسایی معادن باستانی می‌تواند در برخی موارد (مانند آثار سنگی) مواد اولیۀ مناسب را جهت بازسازی آثار در اختیار مرمتگران آثار تاریخی قرار دهد. در این مقاله، سنگ‌های به‌کار‌رفته در معبد آناهیتا کنگاور و معدن باستانی کوه چل‌مران با استفاده از روش‌های آزمایشگاهی مطالعه شده‌اند. هدف از این پژوهش، شناسایی ترکیب شیمیایی و ساختاری سنگ‌های به‌کار‌رفته در معبد آناهیتا و ارتباط آن‌ها با شواهد معدن‌کاری باستانی در کوه چل‌مران است. به این‌منظور نمونه‌های سنگ معبد آناهیتا و معدن چل‌مران با استفاده از روش فلوئورسانس اشعۀ ایکس و پتروگرافی مقطع نازک آزمایش شده‌اند. پرسش اصلی پژوهش این است که با استفاده از مطالطعات آزمایشگاهی (در کنار یافته‌های باستان‌شناسی) می‌توان رابطۀ دقیق‌تری بین معدن سنگ چل‌مران و آثار سنگی محوطۀ معبد آناهیتا کنگاور مشاهده نمود؟ نتایج نشان داد که سنگ‌های معبد آناهیتا و معدن چل‌مران، هردو از نوع سنگ آهک هستند و عناصری مانند سیلیسیوم و منیزیوم تنها به‌عنوان عناصر فرعی و به‌میزان کم در ترکیب نمونه‌ها وجود دارند. ساختار میکروسکوپی سنگ‌ها شامل فاز کلسیت همراه با ناخالصی‌های دولومیت و کانی‌های رُسی است. براساس نتایج، معدن کوه چل‌مران به‌عنوان منبع مهم تولید قطعات سنگ در ساخت معبد آناهیتا مورد استفاده قرار گرفته است.
واژه‌های کلیدی: معدن‌کاری باستانی، معبد آناهیتا کنگاور، معدن چل‌مران، سنگ آهک، کلسیت.
متن کامل [PDF 1732 kb]   (391 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1398/3/3 | پذیرش: 1398/5/22 | انتشار: 1398/9/28
فهرست منابع
1. - کامبخش‌فرد، سیف‌الله. (1350). «کاوش‌های علمی در کنگاور». باستان‌شناسی و هنر ایران، شمارۀ 6، صص: 31-10.
2. - کامبخش‌فرد، سیف‌الله. (1374). معبد آناهیتا کنگاور، کاوش‌ها و پژوهش‌های باستان‌شناسی و بازسازی و احیای معماری معبد ناهید و تاق گرا. تهران: سازمان میراث‌فرهنگی کشور.
3. - ملائی، حبیب. (1385). اطلس کانی‌شناسی نوری. مشهد: انتشارات سخن‌گستر، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد.
4. - مهریار، محمد؛ و کبیری، احمد. (1383). کارنامه کاوش، پژوهش، ساماندهی و معرفی «چهارمین گروه باستان‌شناسی» (از ۱۳۶۷ - ‎۱۳۸0)، ادامه کنکاش‌ها در معبد آناهیتا کنگاور. تهران: سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگری.
5. - نظری، فرهاد؛ و دوستانی، سعید. (1386). «پژوهشی در معادن سنگ معبد آناهیتا کنگاور». اثر. شماره 42 و 43. صص: 64-52.
7. - Azarnoush, M. (1981). “Excavations at Kangavar”. Archaologische Mitteilungen aus Iran, 14. Pp: 69-94.
8. - Bausch, W. M. (1968). “Clay content and calcite crystal size of limestones”. Sedimentology. 10(1). Pp: 71-75.
9. - Beardsley, F. R. & Goles, G. G. (2001). “Sampling for Provenance: Tailings from Prehistoric Stone Quarries in the South Pacific”. Journal of Archaeological Science, 28. Pp: 587-595.
10. - Bianco, L. (2017). “Techniques to determine the provenance of limestone used in Neolithic Architecture of Malta”. Romanian Journal of Physics 62, 901. Pp: 1-10.
11. - Chilingar, G. V. (1957). “Classification of limestones and dolomites on basis of Ca/Mg ratio”. Journal of Sedimentary Research. 27 (2). Pp: 187-189.
12. - Chilingar, G. V. (1960). “Classification of Carbonate Rocks on Basis of Chemical Composition: NOTES”. Journal of Sedimentary Petrology. 30 (1). Pp: 157-158.
13. - Davidson, D. A. & Shackley, M. L. (Eds.), (1976). Geoarchaeology: Earth Science and the Past. London, Gerald Duckworth and Co. Ltd.
14. - De Paepe, P.; Moens, L. & De Donder, J. (2005). “Provenance assignment of archaeological marbles in the museum of Ballıhisar (Central Anatolia, Turkey), Anatolia antiqua. Eski Anadolu”. Année, 13. Pp: 161-170.
15. - Emami, S. M. (2010). “Preliminary studies on mining methods used in Sivand quarries during the Achaemenian period in Fars province, Irán”. Geología Colombiana - An International Journal on Geosciences, 35. Pp: 175-185.
16. - Emami, M.; Eslami, M.; Fadaei, H.; Karami, H. R & Ahmadi, K. (2018). “Mineralogical–Geochemical Characterization and Provenance of the Stones Used at the Pasargadae Complex in Iran: A New Perspective”. Archaeometry, First published: 22 April 2018, DOI: https://doi.org/10.1111/arcm.12395.
17. - Flügel, E. & Munnecke, A. (2010). Microfacies of carbonate rocks: analysis, interpretation and application. Springer-Verlag, Berlin.
18. - Frolova, E. K. (1959). On classification of carbonate rocks of limestone-dolomlte-magnesite series: Novosti Neft. Tekhniki (Geology), No,3.
19. - Geyssant, J. (2001). “Geology of Calcium Carbonate, from Mineral to Rock-the Deposits”. In: Calcium Carbonate, from the Cretaceous Period into the 21th Century, Tegethoff, F. W. (Ed.), in collaboration with J. Rohleder and E. Kroker, Springer, Basel: 1-52.
20. - Gaied, M. E.; Younès, A. & Gallala, W. (2010). “A geoarchaeological study of the ancient quarries of Sidi Ghedamsy Island (monastir, Tunisia)”. Archaeometry 52(4). Pp: 531-549.
21. - Goldberg, P. & Macphail, R. I. (2006). Practical and Theoretical Geoarchaeology. Blackwell Publishing, Malden.
22. - Huff, D. (2004). “Pre-Islamic Quarry- and Stone-technology in Iran”. In: Persiens Antike Pracht, Bergbau Hand-werk Archaologie, Katalogbeitrage in englischer sparche, Dautsches Bergbau-museum Bochum. Pp: 294-309.
23. - Lynn, J. D. (2011). “A New Method to Determine Marble Provenance with XRD Accessory Mineralogy”. In: SPE/DGS Saudi Arabia Section Technical Symposium and Exhibition, 15-18 May, Al-Khobar, Saudi Arabia. Pp: 1-17.
24. - MacKenzie, W. S.; Adams, A. E. & Brodie, K. H. (2017). Rocks and Minerals in Thin Section: A Colour Atlas. CRC Press, Taylor and Francis Group, London. Second Edition.
25. - Macphail, R. I. (2017). Experimental Geoarchaeology. In: Encyclopedia of Geoarchaeology, Encyclopedia of Earth Science Series. Gilbert, A. S., Goldberg, P., Holliday, V. T., Mandel, R. D., Sternberg, R. S. (Eds.), Springer, Heidelberg. Pp: 251-262.
26. - Miche, H.; Simler, R.; Affaton, P.; Mickala, O.; Boudzoumou, F. & Mbina, M. (2013). “New Computerized Method for the Geochemical Classification of Precambrian Carbonate Rocks: Case of a Set of African Cap Carbonates”. International Journal of Geosciences, 4. Pp: 1-13.
27. - Miletić, S.; Kramer, S.; Lux, J.; Šmuc, A. & Zupančič, N. (2016). “Provenience analysis of Roman stone artefacts from sedimentary rocks from the archaeological site near Mošnje, NW Slovenia”. Geologija, 59/1. Pp: 35-54.
28. - Oates, J. A. H. (1998). Lime and Limstone, Chemistry and Technology, Production and Uses. Wiley-VCH, Weinheim.
29. - Oudbashi, O. (2008). “Ancient Stone Quarry in Chehel Maran closed by Kangavar Archaeological complex (Anahita Temple), west of Iran”. Proceeding of International Conference AMiTEM 2008, June 15-22, 2008, ANKARA, TURKEY, ATILIM university Publications. Pp: 371-381.
30. - Polikreti, K.; Maniatis, Y.; Bassiakos, Y.; Kourou, N. & Karageorghis, V. (2004). “Provenance of archaeological limestone with EPR spectroscopy: the case of the Cypriote-type statuettes”. Journal of Archaeological Science 31. Pp: 1015-1028.
31. - Pollard, A. M.; Batt, C. M., Stern, B. & Young, S. M. M. (2006). Analytical Chemistry in Archaeology. Cambridge University Press, Cambridge.
32. - Serra, M.; Mameli, V. & Cannas, C. (2017). “Geo-material provenance and technological properties investigation in Copper Age menhirs production at Allai (central-western Sardinia, Italy)”. STAR: Science & Technology of Archaeological Research, 3. Pp: 391-404.
33. - Shin, D. & Lee, I. (2002). “Carbonate-hosted talc deposits in the contact aureole of an igneous intrusion (Hwanggangri mineralized zone, South Korea): geochemistry, phase relationships, and stable isotope studies”. Ore Geology Reviews, 22. Pp: 17-39.
34. - Tilia, A. B. (1968). “A study on the methods of working and restoring stone and on the parts left unfinished in Achaemenian architecture and sculpture”. East and West, Pp: 68-95, new series, vol. 18, nos. 1-2.
35. - Vaggelli, G.; Serra, M.; Cossio, R. & Borghi, A. (2014). “A New Approach for Provenance Studies of Archaeological Finds: Inferences from Trace Elements in Carbonate Minerals of Alpine White Marbles by a Bench-to-Top 𝜇-XRF Spectrometer”. International Journal of Mineralogy, Volume 2014. Pp: 1-11.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shekofteh A, Oudbashi O, Cultrone G, Ansari M. Analytical Studıes on the Chel Maran Ancient Stone Quarry and Comparison with the Stones of Anahita Temple of Kangavar. Parseh J Archaeol Stud. 2019; 3 (9) :109-127
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-264-fa.html

شکفته عاطفه، عودباشی امید، کولترونه جوزپه، انصاری مسعود. مطالعات آزمایشگاهی برروی معدن سنگ باستانی کوه چل‌مران کنگاور و مقایسۀ آن با سنگ‌های معبد آناهیتا کنگاور. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1398; 3 (9) :127-109

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-264-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 3، شماره 9 - ( 9-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.19 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4361