[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 4، شماره 13 - ( 9-1399 ) ::
سال 4 شماره 13 صفحات 207-223 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین مفهوم احیاء در بناهای تاریخی با مقایسۀ تطبیقی انواع‌ مداخلات کارکردی
شهریار ناسخیان*1، افروز طهماسبی2
1- استادیار، گروه حفاظت و مرمت دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ، s.nasekhian@aui.ac.ir
2- دانشجوی دکتری، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده:   (145 مشاهده)
مداخلات مرتبط با کارکرد در بناهای تاریخی تحت‌عناوین مختلفی ازجمله: احیاء، توان‌بخشی، توانمندسازی، استفادۀ مجدد سازگار و... مطرح بوده‌اند، اما تاکنون درخصوص تبیین این مفاهیم در ادبیات داخلی پژوهشی صورت نگرفته است و این تعدد عناوین مداخلات و در عین‌حال روشن ‌نبودن مفاهیم، مختصات و نیز تمایزات آن‌ها با هم و همچنین نسبت آن‌ها با معادل‌های خارجی خود، موجب سردرگمی پژوهشگران شده است که بیش از هرچیز ضرورت چنین مطالعه‌ای را خاطرنشان می‌کند. هدف این مقاله، واکاوی این مفاهیم و اصطلاحات و مشخص‌ کردن جایگاه آن‌ها نسبت به‌هم است که در این‌راستا، ضمن بررسی پیش‌زمینه‌ها و الزامات مداخلات کاربردی، رویکردهای مختلف به موضوع در سطح بین‌المللی و ردپای آن‌ها در ادبیات داخلی موردنظر قرار گرفته و انواع مداخلات کارکردی در بناهای تاریخی مورد تحلیل و مقایسه قرار گرفته است. درواقع مقالۀ حاضر مشخصاً در پی پاسخ به این پرسش‌هاست که، انواع مداخله‌های مرتبط با کارکرد چه مفهومی داشته، چه نسبتی با هم دارند و ‌کاربرد آن‌ها چیست؟ همچنین چه نسبتی بین اصطلاحات مداخلات مرمتی داخلی و معادل‌های بین‌المللی آن‌ها وجود دارد؟ در بخش اول مقاله از روش تحلیلی-توصیفی، و در بخش بعدی جهت بررسی نسبت مداخلات کارکردی با هم، از روش مقایسۀ تطبیقی برپایۀ استدلال منطقی استفاده شده است.  بررسی ادبیات انواع مداخلات کارکردی مشخص می‌کند که عمدۀ تفاوت‌های بین اصطلاحات مختلف در این حوزه ناشی از دو مسألۀ تفاوت‌های زمانی و مکانی و تفاوت واژه‌گزینی در ترجمه بوده است؛ در حالی‌که این عناوین در مفاهیم اصلی مشترک بوده و ضمن تأکید بر نقش حیات کارکردی بنا در حفاظت پایدار از آن، همگی بر ویژگی‌های مشترکی مانند: لزوم سازگاری کاربری جدید با اعتبار فرهنگی، ارزش‌ها و اصالت ابنیۀ تاریخی و لزوم پاسخگویی مناسب آن به نیازهای زندگی معاصر تأکید دارند.
واژه‌های کلیدی: سازگارسازی، احیاء، توان‌بخشی، توانمندسازی، استفادۀ مجدد سازگار.
متن کامل [PDF 552 kb]   (46 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1398/9/26 | پذیرش: 1399/1/27 | انتشار: 1399/9/10
فهرست منابع
1. - اخترکاوان، مهدی، (1389). «راهکارهای بازبه‌کارگیری سازگار بناهای تاریخی ایران». رسالۀ دکتری معماری، دانشگاه علم و صنعت (منتشر‌نشده).
2. - اولیاء، محمدرضا، (1389). «میراث در اغماء». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، تهران: صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی، صص: 84-71.
3. - ایزدی، محمد‌سعید، (1389). «مروری بر سیر تکامل اندیشه‌ها، رویکردها و برنامه‌های نوین حفاظت و باززنده‌سازی اماکن تاریخی و فرهنگی در جهان». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، تهران: صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی، صص: 96-85.
4. - ایزدی، محمد‌سعید؛ و امیری، نگین، (1395). «توسعۀ درونی، الگویی متوازن، متعادل و پایدار برای توسعه و ارتقاء کیفی شهر: برنامه‌ریزی برای توسعۀ مجدد اراضی نظامی درون‌شهری». باغ نظر، شمارۀ 41، صص: 46-35.
5. - باشتنی، پریسا‌سادات، (1391). «معیارهای طرح باززنده‌سازی عمارت مسعودیه و طراحی کاربری جدید به‌عنوان مرکز رویدادهای هنری». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تربیت دبیر شهید‌رجایی (منتشر‌نشده).
6. - بنیادی، ناصر، (1391). «سیر تحول در اندیشه مرمت شهری». هویت شهر، شمارۀ 10. صص: 78-67.
7. - پندیدن، علی (1388). «ارائۀ مدلی برای مدیریت پروژه‌های اعطای کاربری به بناهای تاریخی». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد دانشگاه شهید‌بهشتی (منتشر‌نشده).
8. - حبیبی، سید‌محسن؛ و مقصودی، ملیحه، (1386). مرمت شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم.
9. - رحیم‌زاده، محمدرضا؛ و نجفی، مهنام، (1389). «جایگاه درک ارزش‌های ماهوی اثر تاریخی در روند احیای آن». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، تهران: صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی، صص: 272-241.
10. - سهرابی، مجید؛ مندگاری، کاظم؛ و کوششگران، سید‌علی‌اکبر، (1389). «احیای کارخانۀ اقبال یزد در روند تبدیل به مکان». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، تهران: صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی، صص: 526-513.
11. - صمدی‌رندی، یونس، (1389). «احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی-فرهنگی در چشم‌انداز آینده». مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، تهران: صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی، صص: 364-355.
12. - صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی-‌فرهنگی (1388الف). «سند احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی».
13. - صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی-‌فرهنگی (1388ب). «ماتریس کاربری‌های قابل‌اعطاء به اماکن تاریخی-فرهنگی».
14. - غفاری، غلامرضا، (1388). «منطق پژوهش تطبیقی». مطالعات اجتماعی ایران، دورۀ 3، شمارۀ 4، صص: 92-76.
15. - فخاری‌تهرانی، فرهاد؛ اصغریان‌جدی، احمد؛ و قدیری، بهرام، (1372). «احیاء: اعطاء عملکرد جدید به بناهای قدیمی». صفه، شمارۀ 11 و 12. صص: 23-6.
16. - فرای، هیلد برند، (1383). طراحی شهر: به‌سوی یک شکل پایدارتر شهر. ترجمۀ حسین بحرینی، چاپ اول، تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری.
17. - فلامکی، محمدمنصور، (1384). سیری در تجارب مرمت شهری از ونیز تا شیراز. تهران: انتشارات فضا، چاپ دوم.
18. - فیلدن، برنارد ملکیور، (1394). حفاظت از بناهای تاریخی. ترجمۀ محمدمهدی هوشیاری، تهران: انتشارات طحان.
19. - کاویان، مجتبی، (1387). «امکان‌سنجی ایده‌های ترکیبی احیاء در کاروانسراهای نواحی گرم‌وخشک برپایۀ ویژگی‌های کالبدی و سازمان فضایی آن‌ها». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه هنر اصفهان (منتشر‌نشده).
20. - کوششگران، سید‌علی، (1390). «فرصت‌های احیاء در سیر تحول بنای تاریخی از زمان خلق تا زوال اثر». شهر و معماری بومی، شمارۀ 1، صص: 82-67.
21. - محمودکلایه، سعید، (1387). «مجموعه منشورهای بین‌المللی ایکوموس». تهران: معاونت حفظ و احیاء سازمان میراث فرهنگی کشور، (منتشرنشده).
22. - مندگاری، کاظم؛ و محمدی، محسن؛ (1391). «نقش معنا در تعیین ویژگی‌های کارکرد سازگار با بقایای تاریخی». شهر و معماری بومی، شمارۀ 2، صص: 110-99.
23. - میرجانی، حمید، (1389). «استدلال منطقی به‌مثابۀ روش پژوهش». صفه، شمارۀ 50، صص: 50-35.
24. - وانگ، دیوید، (1384). «استدلال منطقی»، روش‌های تحقیق در معماری، لیندا گروت و دیوید وانگ. ترجمۀ علیرضا عینی‌فر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، صص: 340-301.
25. - یوکیلهتو، یوکا (1386). تاریخ حفاظت معماری. ترجمۀ محمدحسن طالبیان و خشایار بهاری، تهران: انتشارات روزنه.
27. - Brooker, G. & Stone, S., (2010). What is interior design? Mies: Rotovision.
28. - Cantacuzino, S., (1989). Re/Architecture: Old buildings/New uses. London: Thames and Hudson.
29. - Cantell, S. F., (2005). “The Adaptive Reuse of Historic Industrial Buildings: Regulation Barriers, Best Practices and Case Studies”. Submitted in partial fulfillment of the requirement for the degree Master of Urban and Regional Planning, Virginia Polytechnic Institute and State University.
30. - Carswell, A. T., (2011). “Adaptive reuse”. Green cities, An A-to-Z guide. Cohen, N. & Robbins, P. (Eds.). Los Angeles/London/Nes Delhi/Signapore/Washington DC: Pp: 4-7.
31. - Cherry, M., (2007). “Architectural history and conservation”. Understanding historic building conservation, Forsyth, M. (Ed.). Wiley. Pp: 9-25.
32. - Deathridge, K. B., (2012). “From sacred to secular: The adaptive reuse of America’s religious buildings”. Dissertation of Doctor of Philosophy, Advisor: Van West, C. USA: Department of History, Middle Tennessee state university.
33. - Department of the Environment and Heritage. (2004). Adaptive reuse; Preserving our past, Building our future, Astralia: Australian Government.
34. - Douglas, J. (2006). Building adaptation. Second edition. UK: Elsevier Ltd.
35. - Geraedts, R. & Van Der Voordt, T., (2008). “New life for old buildings”. The architectural annual 2006-2007. Netherland: Delft University of Technology.
36. - ICOMOS. (2013). The Burra Charter. The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance.
37. - Kincaid, D. (2003). Adapting building for changing uses: Guidelines for change of use refurbishment. London & New York: Taylor and Francis e-Library.
38. - Latham, D. (2000). Creative reuse of buildings: Principles and practice. 2 vols. the University of Michigan, USA: Donhead.
39. - Love, P. & Bullen, P. A., (2009). “Toward the sustainable adaptation of existing facilities”. Facilities, No. 27 (9/10). Pp: 357-367.
40. - Machado, R., (1976). “Old buildings as palimpsest, Toward a theory of remodeling”. Progressive Architecture, No. 11, Pp: 46-49.
41. - McCallum, D., (2007). “Regeneration and the historic environment”. Understanding Historic Building Conservation. Forsyth, M. (Ed.). Wiley. Pp: 37-45.
42. - Perez de Arce, R., (1978). Urban transformations and the architecture of additions. Architectural Design. 4.
43. - Plevoets, B., (2014). “Retail-reuse: An interior view on adaptive reuse of buildings”. PHD Thesis in Architecture. Advisor: Van Cleempoel, K. & Draye, A. Belgium: Faculty of Architecture and Art, University Hasselt.
44. - Plevoets, B. & Van Cleempoel, K., (2011). “Adaptive reuse as a strategy towards conservation of cultural heritage: A literature review”. Structural studies, repairs and maintenance of heritage architecture. Brebbia, C. & Binda, L. (Eds.). Chianciano Terme. Italy: WIT press.
45. - Powell, K., (1999). Architecture reborn: Converting old buildings for new uses. New York: Rizzoli international publications, Inc.
46. - Remøy, H., (2014). “Adaptive reuse”. Sustainable Building Adaptation: Innovations in Decision-Making. Wilkinson, S. J.; Remøy, H. & Langston, C. United Kingdom: Wiley Blackwell. Pp: 93-181.
47. - Remøy, H. & van der Voordt, T., (2007). “A new life: Conversion of vacant office buildings into housing”. Facilities. No. 25, (3/4). Pp: 88-103.
48. - Robert, P., (1989). Adaptations: New uses for old buildings. Paris: Editions du Moniteur.
49. - Rypkema, D. D. & N. T. f. H. P. i. t. U. States. (1994). The economics of historic preservation: A community leader's guide. National Trust for Historic Preservation.
50. - Scott, F., (2008). On altering architecture. London and Newyork: Routledge.
51. - UNESCO. (1972). Recommendation concerning the Protection. at National Level, of the Cultural and Natural Heritage. Paris.
52. - Van Uffelen, C. (2010). Reuse architecture. Braun.
53. - Wilkinson, S. J. (2014). “Building adaptation”. Sustainable Building Adaptation: Innovations in Decision-Making. Wilkinson, S. J., Remøy, H. & Langston, C. United Kingdom: Wiley Blackwell. Pp: 1-92.
54. - Worthing, D. & Bond, S., (2008). Managing built heritage: The role of cultural significance. Blackwell Publishing.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


ناسخیان شهریار، طهماسبی افروز. تبیین مفهوم احیاء در بناهای تاریخی با مقایسۀ تطبیقی انواع‌ مداخلات کارکردی. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1399; 4 (13) :207-223

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-255-fa.html



سال 4، شماره 13 - ( 9-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4247