[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 4، شماره 13 - ( 9-1399 ) ::
سال 4 شماره 13 صفحات 137-159 برگشت به فهرست نسخه ها
بازجُست ویژگی‌‌‌های مکتب نگارگری شیراز در نگارگری دورۀ آل‌اینجو و آل‌مظفر و تأثیر آن در هنر نگارگری ایران
حسین بهروزی‌پور*1، خشایار قاضی‌زاده2
1- دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، گروه هنر اسلامی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران ، hossienbehroozi@yahoo.com
2- استادیار گروه هنر اسلامی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
چکیده:   (193 مشاهده)
درطول تاریخ ایران، حکومت‌هایی هرچند کوچک و بزرگ از امرا و فرمانروایان محلی وجود داشته‌اند که در تاریخ ‌هنر و تمدن کشور ما منشأ تأثیرات به‌سزایی بوده‌اند، ولی آن‌‌گونه که باید، شناخته نشده‌اند؛ از جملۀ آن‌ها حکومت‌ محلی «آل‌اینجو» و پس از آن «آل‌مظفر» بوده است. پس از فروپاشی سلسلۀ ایلخانان در ایران، مناطق کرمان، یزد و فارس عرصۀ تنازع و رقابت میان دو خاندان مدعی آل‌اینجو و آل‌مظفر شد؛ با این‌حال دورۀ فرمانروایی حکومت‌های محلی آل‌اینجو و آل‌مظفر منشأ تحولات هنری و فرهنگی مهمی نیز گردید که آثار این تحولات مهم را می‌توان در هنر نگارگری ‌شیراز به‌روشنی ملاحظه کرد، زیرا نسخه‌های به‌جای‌مانده از کتاب‌آرایی دورۀ حکومت‌های محلی آل‌اینجو و آل‌مظفر خود شاهدی بر این مدعاست. پرسش این است: مکتب نگارگری شیراز در دوران حکومت‌های محلی آل‌اینجو و آل‌مظفر، چه تأثیراتی بر هنر نگارگری ایرانی گذاشته است؟ شیوۀ این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. نمونه‌های موردی پژوهش نگاره‌هایی از نسخۀ شاهنامۀ 733 ه‍.ق. موجود در کتابخانۀ ملی روسیه در سن‌پترزبورگ و شاهنامۀ 731 ه‍.ق. در موزۀ توپ‌قاپوسرای استانبول ترکیه و شاهنامۀ قوام‌الدین حسن 741 ه‍.ق. که همگی متعلق ‌به دورۀ آل‌اینجو هستند و همچنین نگاره‌هایی از شاهنامه‌های 771 ه‍.ق. موجود در کتابخانۀ توپ‌قاپوسرای استانبول در ترکیه و همچنین نسخۀ خمسۀ نظامی، اواخر قرن هشتم مربوط به دورۀ آل‌مظفر در کتابخانۀ ملی پاریس، مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. نگارندگان این پژوهش، ضمن مطالعه و بررسی ویژگی‌ها، براساس خصوصیات صوری، ساختاری و مضمونی هنر نگارگری‌ شیراز در دوران آل‌اینجو و آل‌مظفر، تأثیرات مکتب نگارگری شیراز را بر هنر نگارگری ایران در دوران مذکور، مورد واکاوی قرار داده‌اند. بر پایۀ نتایج پژوهش، توجه نگارگران آل‌اینجو به سنت نقاشی قدیم ایران (یادآور دیوارنگاره‌های ساسانی) و مصور‌کردن شاهنامۀ فردوسی و صحنه‌های رزمی، کاربرد جداول مشخص برای نوشتن قطعات خوشنویسی شده، مصورکردن منظومه‌های تغزلی در دورۀ آل‌مظفر، کاربست رنگ‌های درخشان در نگارگری آل‌اینجو و آل‌مظفر بر هنر نگارگری ایران در دوران بعد تأثیر شگرفی گذاشته ‌است.
واژه‌های کلیدی: مکتب نگارگری شیراز، نگارگری، آل‌اینجو، آل‌مظفر.
متن کامل [PDF 2101 kb]   (60 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1398/9/6 | پذیرش: 1399/2/28 | انتشار: 1399/9/10
فهرست منابع
1. - آژند، یعقوب، (1387). مکتب نگارگری شیراز. تهران: فرهنگستان هنر.
2. - آدامووا ، ادل؛ و گیوزالیان، لئون، (1383). نگاره‌های شاهنامه. ترجمۀ زهره فیضی، تهران، فرهنگستان هنر.
3. - اسون دیماند، موریس، (1383). راهنمای صنایع‌دستی ایران. ترجمۀ عبدالله فریار، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
4. - افراسیابی، دُرسا؛ و علیزاده، سیامک، (1393). «مطالعۀ تطبیقی دو نگاره جنگ اژدها با رستم/اسفندیار در مکتب شیراز در دورۀ آل‌اینجو و تیموری». دوفصلنامۀ دانشکدۀ هنر دانشگاه شهید چمران اهواز، شمارۀ 6، صص: 74- 63.
5. - اقبال‌آشتیانی، عباس، (1376). تاریخ مغول و اوایل ایام تیموری. جلد 1، تهران: نامک.
6. - بلر، شیلا؛ و بلوم، جاناتان، (1381). هنر و معماری اسلامی. ترجمۀ یعقوب آژند، تهران: انتشارات سمت.
7. - پاکباز، رویین، (1384). نقاشی ایران از دیرباز تا امروز. تهران: انتشارات‌ زرین و سیمین.
8. - پوپ، آرتور‌اپهام؛ و اکرمن، فیلیس، (1387). سیری در هنر ایران. جلد دهم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
9. - پورداوود، محمدابراهیم، (1347). اوستا (یشت‌ها). تهران: زبان و فرهنگ ایران.
10. - پولیاکووا، یانا. آرتیوموونا، (1381). نقاشی و ادبیات ایرانی. ترجمۀ زهره فیضی، تهران: روزنه.
11. - تجویدی، اکبر، (1375). نگاهی به هنر نقاشی ایران از آغاز تا سده دهم هجری. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
12. - تسلیمی، نصرالله، (1393). سیر هنر در تاریخ(1)، دورۀ پیش‌دانشگاهی، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.
13. - توماج‌نیا، جمال‌الدین، (1386). «بررسی تطبیقی مکتب ترکمن و هرات با تأکید بر خصوصیات صوری آن‌ها». فصلنامۀ نگره، شمارۀ 5. صص: 105-91.
14. - حسن، زکی‌محمد، (1384). چین و هنرهای اسلامی. ترجمۀ غلامرضا تهامی، تهران: فرهنگستان هنر.
15. - سامانیان، صمد؛ و پورافضل، الهام، (1394). «بررسی تطبیقی ویژگی‌های تصویر‌سازی و نسخه‌شناسی کلیه‌ودمنه آل‌اینجو و آل‌مظفر». نامۀ هنرهای تجسمی و کاربردی، دانشگاه هنر، شمارۀ 16. صص: 89- 71.
16. - ستوده، حسینقلی، (1346). تاریخ آل‌مظفر. تهران: دانشگاه تهران.
17. - شریف‌زاده، عبدالمجید، (1375). تاریخ نگارگری ایران. تهران: حوزۀ هنری سازمان تبلیغات اسلامی.
18. - طاووسی، ابوالفضل، (۱۳۹۰). کارگاه نگارگری. تهران: ناشر شرکت چاپ و نشر کتاب‌های ‌درسی ایران.
19. - کتبی، محمود، (1364). تاریخ آل‌مظفر. به‌اهتمام: عبدالحسین نوایی، تهران: امیرکبیر
20. - کن‌بای، شیلا، (1391). نقاشی ایرانی. ترجمۀ مهدی حسینی، تهران: انتشارات دانشگاه هنر.
21. - گری، بازل، (1384). نقاشی ایرانی. ترجمۀ عربعلی شروه، تهران: نشر دنیای نو.
22. - محمدی‌خشوئی، مهناز؛ و فرخ‌فر، فرزانه، (1395). «تأثیر اوضاع سیاسی و اجتماعی دورۀ آل‌مظفر بر مصورسازی شاهنامه مطالعه موردی: مجلس نبرد رستم و سهراب». فصلنامۀ پژوهش هنر، شمارۀ 15. صص: 23 -11.
23. - مراثی، محسن، (1391). «تبیین بررسی چگونگی ترکیب نوشته و تصویر و خاستگاه آن در هنر نگارگری مکتب شیراز آل‌اینجو». فصلنامۀ نگره، شمارۀ 23، صص: 51-43.
24. - مقدم‌شرفی، مرجان، (1367). همگامی نقاشی با ادبیات در ایران. ترجمۀ روئین پاکباز، تهران: نگاه.
25. - نبئی، ابولفضل، (1375). اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم هجری. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
26. - هال، جیمز، (1383). فرهنگ نگاره‌ای نمادها در هنر شرق و غرب. ترجمۀ رقیه بهزادی، تهران: فرهنگ معاصر.
28. - Titley, N. M., (1983). Persian miniature painting and hts in fluence on the art of turkey and india. British Library, London.
29. - www.manuscripts.ir/fa/books/90-news.
30. - www.shahnamaprojectmanuscript.com.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


بهروزی‌پور حسین، قاضی‌زاده خشایار. بازجُست ویژگی‌‌‌های مکتب نگارگری شیراز در نگارگری دورۀ آل‌اینجو و آل‌مظفر و تأثیر آن در هنر نگارگری ایران. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1399; 4 (13) :137-159

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-245-fa.html



سال 4، شماره 13 - ( 9-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4247