[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: مقالات در دست انتشار :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 3، شماره 7 - ( 3-1398 ) ::
سال 3 شماره 7 صفحات 160-137 برگشت به فهرست نسخه ها
کتیبۀ کاشی‌های زرین‌فام، نسخۀ‌ قابل استفاده در تصحیح متون ادبی
حمید پورداود1، حسین مستاجران2، پرستو مسجدی‌خاک3
1- دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران ، hamidpoordavood@yahoo.com
2- دانشجوی دکتری ادبیات فارسی، گروه ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3- استادیار گروه باستان‌شناسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه نیشابور، خراسان رضوی، ایران.
چکیده:   (5303 مشاهده)
کاشی زرین‌فام جدای از جنبۀ زیبایی و چشم‌نوازی به‌علت دیگری درخور توجه است و آن، تزئین حاشیۀ این کاشی‌ها با اشعاری از شاعران بلندآوازه است که جنبۀ زیبایی این کاشی‌ها را دوچندان کرده است. توجه به این کتیبه‌ها می‌تواند در برخی موارد راه‌گشای مصححان متون ادبی و رباعی‌پژوهان باشد، چراکه بعضاً صورت ضبط‌شده در کاشی‌ها با نسخ ادبی متفاوت است؛ تفاوتی که در اکثر موارد در چندین کاشی که احتمالاً هرکدام در کارگاهی متفاوت تولید شده‌اند، به یک‌صورت واحد دیده شده است و می‌تواند گویای رواج آن صورت ضبط در دوران تولید کاشی‌ها باشد. ازطرفی در مواردی به‌علت درج تاریخ ساخت روی کاشی می‌توان انتساب بعضی از اشعار به شاعری خاص را به‌واسطۀ تقدم زمانی این کاشی‌ها بر سال تولد شاعر یادشده رد کرد. لازم به ذکر است که در برخی موارد نیز تفاوت‌هایی دیده می‌شود که ناشی از اشتباه کاتب بوده که ایجاب می‌کند با رعایت احتیاط به استفاده از این کاشی‌ها اقدام شود، چراکه نویسندگان این کاشی‌ها نیز عاری از خطا نبوده‌اند. اصلی‌ترین پرسش این پژوهش این‌گونه است: آیا می‌توان کتیبۀ کاشی‌های زرین‌فام را به‌عنوان یک نسخه درنظر گرفت؟ و اگر این‌چنین است تا چه‌میزان می‌توان این کتیبه‌ها را مهم تلقی نمود؟ روش پژوهش مبتنی‌بر خواندن کتیبۀ کاشی‌ها بوده و سپس به مقایسۀ رباعیات و ابیات درج‌شده روی کاشی‌ها با صورت ضبط‌شده در نسخ ادبی اقدام شده است.
واژه‌های کلیدی: کتیبه، کاشی زرین‌فام، متون ادبی، رباعی، نسخۀ ادبی.
متن کامل [PDF 1756 kb]   (1156 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي باستان‌شناسی
دریافت: 1398/5/1 | پذیرش: 1398/5/1 | انتشار: 1398/5/1
فهرست منابع
1. - ابوالخیر، ابوسعید (۱۳۳۹). رباعیات. تصحیح: مولوی مقصود ، چاپ سنگی، دهلی: چاپ اول.
2. - باباافضل کاشانی (۱۳۱۱). رباعیات باباافضل. به‌تصحیح: سعید نفیسی، طهران: چاپ‌خانه فردین و برادر.
3. - بهشتی، احمد (1356). رباعی‌نامه. تهران: روزنه.
4. - مرقی‌کاشانی، افضل‌الدین محمد (۱۳۵۲). رباعیات بابا افضل. تصحیح: مصطفی فیضی، حسن عاطفی، عباس بهنیا، علی شریف. کاشان: اداره فرهنگ و هنرکاشان، چاپ اول.
5. - بهشی‌شیرازی، سید‌احمد (۱۳۷۲). رباعی‌نامه. تهران: انتشارات علمی فرهنگی. چاپ سوم.
6. - پورتر، ونیتا (١٣٨٠). کاشی‌های اسلامی. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: مطالعات هنر اسلامی.
7. - جاجرمی، محمد (۱۳۵۰). مونس‌الاحرار فی‌دقائق الاشعار. به‌اهتمام: میر‌صالح طبیبی، تهران: انجمن آثار ملی.
8. - حافظ، شمس‌الدین محمد (۱۳۷۵). دیوان. به‌تصحیح: پرویز ناتل‌خانلری، تهران: خوارزمی. چاپ دوم.
9. - حجازی، بنفشه (۱۳۹۶). زنان مؤدب (تاریخ شعر و ادب زنان ایران‌زمین). تهران: آشیان.
10. - خاقانی، افضل‌الدین (۱۳۹۱). دیوان. به‌تصحیحL ضیا‌الدین سید‌سجادی، تهران: زوار.
11. - خزایی، محمد (۱۳۸۰). «شیر نمود امام‌علی». کتاب ماه هنر. فروردین و اردیبهشت. شمارۀ ۳۱ و ۳۲. صص: ۳۷-۳۹.
12. - خزایی، محمد (۱۳۸۷). «شمسه نقش حضرت محمد (ص) در هنر اسلامی». کتاب ماه هنر. شهریور. شمارۀ ۱۲۰. صص: ۵۶-۶۳.
13. - خیام، عمر (۱۳۷۱). رباعیات. به‌تصحیح: محمد‌علی فروغی و قاسم غنی، تهران: عارف.
14. - دبیر‌سیاقی، محمد (1355). گنج بازیافته. تهران: اشرفی.
15. - دیماند، موریس‌اسون (١٣٨٣). راهنمای صنایع اسلامی. ترجمۀ عبدالله فریار، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
16. - سنایی، ابوالمجد مجدود بن‌آدم (۱۳۶۲). دیوان. به‌تصحیح: مدرس‌رضوی، تهران: سنایی.
17. - سنایی، ابوالمجد مجدود بن‌آدم (۱۳۸۸). دیوان. به‌اهتمام: پرویز بابایی، تهران: نگاه. چاپ سوم.
18. - شروانی، جمال‌خلیل (۱۳۷۵). نزهه‌‌المجالس. تصحیح: محمد‌امین ریاحی، تهران: علمی. چاپ دوم.
19. - صدیقیان، حسین و حاج‌ناصری، پانته‌آ (۱۳۹۵). «سفال زرین‌فام قرون میانۀ اسلامی و مراکز تولیدی آن در ایران». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی دوران اسلامی. سال اول .شمارۀ اول. بهار و تابستان. صص: ۳۷-۴۷.
20. - صندوقی، صادق (۱۳۷۷). دوبیتی‌های ابوسعید ابوالخیر. تهران: آتلیه هنر.
21. - طهوری، نیر (۱۳۸۱). «کاشی‌های زرین‌فام دورۀ ایلخانان مغول». کتاب ماه هنر. شماره ۴۵ و 46.
22. - عراقی، فخرالدین (۱۳۸۴). دیوان. تهران: علم. چاپ دوم.
23. - فردوسی، ابولقاسم (۱۳۶۹). شاهنامه. به‌کوشش: ژول مول، تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.
24. - فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۷۹). شاهنامۀ فردوسی همراه با خمسۀ نظامی. با مقدمۀ فتح‌الله مجتبائی، تهران: مرکز دایرۀ‌المعارف بزرگ اسلامی.
25. - فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۸۱). شاهنامه/ نامه باستان. به‌کوشش: میرجلال‌الدین کزازی، تهران: سمت.
26. - فردوسی، ابولقاسم (۱۳۸۹). شاهنامه. نسخه‌برگردان از روی نسخۀ کتابت اواخر سدۀ هفتم و اوایل سدۀ هشتم هجری قمری (کتابخانۀ شرقی، وابسته به دانشگاه سن‌ژوزف بیروت، شمارۀ NC ۴۳). به‌کوشش: ایرج افشار، محمود امیدسالار، نادر مطلبی کاشانی، با مقدمۀ جلال خالقی‌مطلق، تهران: طلایه.
27. - فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۹۳). شاهنامه. به‌کوشش: جلال خالقی‌مطلق، ج ۲ و ۷، تهران: مرکز بزرگ دایره‌المعارف اسلامی. چاپ سوم.
28. - فیضی، مصطفی؛ عاطفی، حسن؛ بهنیا، عباس و شریف، علی (۱۳۶۳). دیوان و رسالۀ مفید المستفید باباافضل کاشانی. تهران: کتابفروشی زوّار.
29. - قوچانی، عبدالله (۱۳۶۵). «اشعار فارسی روی کاشی‌های موزۀ دکتر محسن مقدم». مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ. سال اول. شمارۀ اول. پاییز و زمستان. صص: 87-76.
30. - قوچانی، عبدالله (١٣٧١). اشعار فارسی کاشی‌های تخت‌سلیمان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
31. - کاربونی، استفانو؛ و ماسویا، توموکو (١٣٨١). کاشی‌های ایرانی. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
32. - کمال‌الدین، اسماعیل (۱۳۴۸). دیوان. به‌اهتمام: حسین بحرالعلومی، تهران: کتاب فروشی دهخدا.
33. - کیانی، محمدیوسف؛ کریمی، فاطمه؛ و قوچانی عبدالله (١٣٦٢). مقدمه‌ای بر هنر کاشیگری ایران. تهران: موزۀ عباسی.
34. - گنجوی، مهستی (۱۹۸۵). رباعیات مهستی. باکو: نشر یازیچی.
35. - لشکری، آرش؛ شریفی‌نیا، اکبر؛ و مهاجر‌وطن، سمیه (۱۳۹۳). «بررسی نقوش کاشی‌های زرینه‌فام آوه از دورۀ ایلخانیان». مجلۀ هنر و معماری نگره. شمارۀ ۳۲. صص: ۳۹-۵۴.
36. - ماهرالنقش، محمود (١٣٦١). طرح و اجرای نقش در کاشی‌کاری ایران دورۀ اسلامی. دفتر اول گره‌کشی، تهران: موزۀ رضا عباسی.
37. - مستوفی، حمدالله (1377). شاهنامهگ حاشیۀ ظفرنامۀ مستوفی. چاپ عکسی از روی نسخۀ مورخ ۸۰۷ هجری در کتابخانۀ بریتانیا. زیرنظر: نصرالله پورجوادی و نصرت‌الله رستگار، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
38. - مکی‌نژاد، مهدی (1387). تاریخ هنر در ایران در دورۀ اسلامی تزئینات معماری. تهران: انتشارات سمت.
39. - مولوی، جلال‌الدین (۱۳۵۱). دیوان شمس. به‌تصحیح: علی دشتی و بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: امیرکبیر. چاپ چهارم.
40. - میرافضلی، سیدعلی (۱۳۹۴). جنگ رباعیات. تهران: سخن.
41. - نفیسی، سعید. (۱۳۵۰). سخنان منظوم ابوالسعید ابوالخیر. تهران: کتابخانۀ سنایی. چاپ دوم.
43. - www.metmuseum.org
44. - www.britishmuseum.org
45. - www.sothebys.com
46. - www.louvre.fr/en
47. - www.ornament-stil.livejournal.com
48. - www.i.pinimg.com
49. - www.pinterest.com
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Pourdavoud H, Mostajeran H, Masjedi Khak P. Inscriptions of Golden Tile, Usable Version of Editing Literary Texts. Parseh J Archaeol Stud. 2019; 3 (7) :137-160
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-164-fa.html

پورداود حمید، مستاجران حسین، مسجدی‌خاک پرستو. کتیبۀ کاشی‌های زرین‌فام، نسخۀ‌ قابل استفاده در تصحیح متون ادبی. مطالعات باستان شناسی پارسه. 1398; 3 (7) :160-137

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-164-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 3، شماره 7 - ( 3-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسه Parseh Journal of Archaeological Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4361