دوره 41، شماره 1 - ( بهار 1399 )                   جلد 41 شماره 1 صفحات 107-92 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sattarnezhad S. Azarshahr Qadamgah Islamic shrine or Parthian shrine?. Athar. 2020; 41 (1) :92-107
URL: http://athar.richt.ir/article-2-574-fa.html
ستارنژاد سعید. قَدمگاه آذرشهر نیایشگاه اسلامی یا مهرابه اشکانی؟. فصلنامه علمی اثر. 1399; 41 (1) :107-92

URL: http://athar.richt.ir/article-2-574-fa.html


دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، saeidsattarnejad@yahoo.com
چکیده:   (2353 مشاهده)
پس از کشف نیایشگاه‌های صَخره‌ای ایران در چند دهه اخیر، ماهیت این آثار همواره مورد بحث بوده است. ردپای بسیار کم‌رنگ و مُبهم از عصر پدید آمدن این آثار به‌جای مانده، امکان گاهنگاری و کاربری دقیق و مطلق برای پژوهشگران و علاقه‌مندان آثار صخره‌ای دشوار کرده است. از سویی دیگر، ماهیت صخره‌ای و غار بودن این محل‌ها بیشتر پژوهشگران را بر آن داشته است؛ که آن‌را به آیین مهرپرستی نسبت دهند؛ این در حالی است که شواهدی از آیین مهرپرستی در این فضاهای قُدسی کشف و شناسایی نگردیده است. نیایشگاه‌های صَخره‌ای از جمله آثار ارزشمند معماری ایرانی هستند که ماهیت کاربری و گاهنگاری این آثار همواره مورد بحث بوده است. در این پژوهش نیایشگاه قدمگاه در شهرستان آذرشهر به روش مطالعات تطبیقی و تاریخی – تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته و به دنبال پاسخ به پرسش­های زیر است: 1. گاهنگاری نسبی قدمگاه براساس شواهد باستان­شناختی و معماری متعلق به چه دورانی است؟ 2. ماهیت کارکردی این فضای دستکند چه بوده است؟ این پژوهش در پی آن است که ضمن بررسی و بازشناسی این فضای قٌدسی، از طریق مطالعۀ تطبیقی و بررسی برخی جزئیات، تاریخ و کارکرد قابل قبول‌تر، برای این نیایشگاه ارائه دهد. بر اساس پژوهش حاضر، با مدارک موجود این فضای دستکند، یک نیایشگاه صخره‌ای (خانقاه) مربوط به سده­های میانی اسلامی بوده و به­نظر می­رسد منسوب دانستن این محوطه به آئین مهرپرستی دور از ذهن بوده است. در نهایت، اگر چه گاهنگاری دیگر نیایشگاه­های صخره­ای نیازمند پژوهش مستقل است، شاید گاهنگاری و کاربری نسبی نیایشگاه صَخره­ای قدمگاه آذرشهر بتواند راهگشایی برای دیگر آثار دستکند مشابه باشد.
متن کامل [PDF 2239 kb]   (1121 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: معماری
دریافت: 1399/9/4 | پذیرش: 1399/11/10 | انتشار: 1399/11/15

فهرست منابع
1. Akbarzadeh, Dariush (2006), Carter Inscriptions of Priests, Tehran: Pazineh, [Persian].
2. Alibaigi, S., Bisotuni, A. M., Rahimi, F., Khosravi, S., & Alibaigi, H. (2017). The Late Sasanian Treasury of Qouri Qaleh Cave: Votive Offerings for a Mithra Temple in Kermanshah, Western Iran. Iran, 55(2), 227-252. [DOI:10.1080/05786967.2017.1355515]
3. Alijabari, Zohre & Farahi nia,Amir hossein (2017), Analyzing Architecture of Mithraism Rock Temples, History Culture and Art Research, 1030 - 104. [Article] [DOI: 10.7596/taksad.v6i3.975]
4. Azad, Mitra (2005), Iranian Rock Shrines, Book of the Moon and Art, pp. 62-46.
5. Basafa, Hassan, Mohammad Sadegh Davari and Mohammad Hossein Rezaei (2017), Investigation and analysis of the use of hand-carved spaces on the outskirts of Varton Spa, Isfahan Province, Bagh-e Nazar Magazine, Volume 14, Number 52, pp. 48-37. [Persian]. [Article]
6. Beck, R. L (2006), The Religion of the Mithras Cult in the Roman Empire. [DOI:10.1093/acprof:oso/9780199216130.001.0001]
7. Biscione R, Khatib Shahidi (2007), Iranian-Italian, archaeological survey in Estern Azerbijan, provisional report on the 2006 -2006 field season, Tehran,vol I, PP 25-34
8. Clauss, M (2000), The Roman Cult of Mithras: The God and His Mysteries, Translated by Richard. [Book]
9. Common, Franz (2007), Din Mehri, translated by Ahmad Ajoudani, Tehran: Third.
10. Hemmatiazandariani, Ismail and Ali Khaksar (2013), A Look at Archaeological Research, Hamedan Cheap Food Underground Architecture Collection, Proceedings of the Third International Conference of Young Archaeologists, Tehran: Book Heritage Publications. [Persian].
11. Homayoun, Gholam Ali (1972), Kandovan village, historical studies, year 12, number 1, pp. 215-214. [Persian].
12. Hopfe, L.M., (2008). Archaelogical Indications on the Origins of Roman Mithraism. Uncovering Ancient Stones: Essays in Memory of H. Neil Richardson, pp.147-58.
13. Hozhabri, Ali (2018), "Study of a part of the architecture of Dastkand Cave of Kerfto; Mehrkadeh of the Persian Cave ", in: Autumn Exchange; Celebration-letter of Dr. Mohammad Rahim Sarraf, by Shahin Ariamanesh, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, First Edition, pp. 331-354
14. Ibn Bazzaz, Darwish Tawakul Ibn Ismail Ibn Haji Tavakoli Ardabili (1998), The Basis of Sunni Religions in the Positions of Sufism or Safwat Al-Safa, edited by Ghulam Reza Tabataba'i Mujjid, Tehran: Zaryab. [Persian].
15. Ibn Munawwar, Mohammad (1992), The Secrets of Unity in the Authorities of Sheikh Abu Saeed, Corrections and Comments by Mohammad Reza Shafi'i Kadkani, Third Edition, Tehran: Agah. [Persian].
16. Islahi, Vahidreza (2016), Preservation and Restoration of Dastkand Samen Architecture, with emphasis on reviving its main entrance, Master Thesis in Restoration and Restoration of Historic Buildings and Textures, Isfahan University of Arts, has not been published. [Persian].
17. Kambakhshfard, Saifullah (1994), Archaeological Surveys of Azarshahr and Maragheh, another article about the construction of several monasteries and mosques, Journal of Cultural Heritage, No. 12. [Persian].
18. Karang, Abdolali (1995), Historical Monuments of Azerbaijan, Tehran: Works Association. [Persian].
19. Karimian, Hassan (2005), The Necessity of Utilizing New Theories in the Analysis of the Spatial Structure of Ancient Textures, Journal of the Faculty of Arts and Humanities, University of Tehran, No. 56, 121-111. [Persian].
20. Khamachi, Behrooz (1972), Azarshahr Dehkharqan, Tehran: Farhang Publications. [Persian].
21. Khandmir (2001), History of Habib Al-Seer, Volume 3, edited by Mohammad Dabir Siyaghi, Tehran: Khayyam. [Persian].
22. Kleiss, Wolfram (1972), Qadamgah in Azerbijan, Bericht uber Erkundungsfahrten in Iran im jahre, AMI, 176-178.
23. Kleiss, Wolfram (1975), Archaeological Reports in Iran, translated by Soroush Habibi, Tehran: Translation and publication of the book.
24. Labaf Khanaki, Meysam (2012), Comparative Analysis of a Special Form in Dastkand Architecture, Journal of Works, No. 58, pp. 108-94. [Persian].
25. Maraghi, Somayeh and Mehrzad Parhizkari (2015), Dastkand Architecture in Kharqan Qazvin Region, Journal of Works, No. 70, pp. 108-93. [Persian].
26. Mirfatah, Ali Asghar and Javad Shekari niri (1996), Abazar Rock Village, work, Nos. 26 and 27, pp. 85-60. [Persian].
27. Mohammadifar, Yaqub; Hemmati Azandariani Ismail (2016), Study and study of Dastkand architecture of Iran, housing and rural environment, No. 156, pp. 110-97. [Persian].
28. Moradi, A. and Omrani, B., (2020). New Horizons Towards Three Rock-Cut Tombs (13th-14th CE) from Northwest Iran. The International Journal of Humanities, 27(2), pp.53-69.
29. Moradi, Amin and Omrani, Behrooz (2014), Historical Recognition and Decorations of Alaki Caravanserai, Bagh-e Nazar, No. 28, Year 11, pp. 14-3. [Persian].
30. Moradi, Amin, Rasoul Mousavi Haji and Behrouz Omrani (2015), A Comparative Study of the Morphology of the Ilkhanate Altar of Azerbaijan, Proceedings of the National Archaeological Conference of Iran, Birjand: Birjand University. [Persian].
31. Mortazavi, Manouchehr (1991), Problems of the Ilkhanate, Tehran: Agah. [Persian].
32. Pourrajbi, Massoud (2004), Cultural Heritage and Tourism of East Azerbaijan, Tabriz: Ehsas. [Persian].
33. Rahbar, Mehdi (2013), Architecture of Mehri Temples in Iran, Kondokav Magazine, No. 8, Year 5, pp. 41-28. [Persian].
34. Raisinia, Rahim (1989), Azerbaijan in the course of Iranian history, Volume 1, Tabriz: Nima. [Persian].
35. Rawdat al-Jannan Janat al-Jannan (1970), Hafez Hossein Karbalaei, Volume 2, Tehran: Book Translation and Publishing Company. [Persian].
36. Razani, Mehdi, Seyed Mohammad Amin Emami and Alireza Baghban (2016), Classification and analysis of the use of rock architecture on the slopes of Sahand volcanic mountain in northwestern Iran, Iranian Studies, Volume 6, Number 2, 60-41. [Persian].
37. Razmjou, Shahrokh and Babak Amin Tafreshi, "Niasar Cave: A Man - Made Mitra Temple, http://www.cais-soas.com/CAIS/Archaeology/Pre History/niasar_cave.htm> Accessed: 12/06/2010.
38. Sattarnezhad, saeid (2016), Study and study of Dastkand architecture in Maragheh city, Master Thesis in Archeology, Mohaghegh Ardabil University, unpublished. [Persian].
39. Sattarnezhad, Saeid and Shahbazi Shiran, Habib and Maroofi Aghdam, Ismail (2018), A Study and Analysis of the Applied Nature of the Rock Architecture of the Maragheh Observatory Hill, Iranian Studies, Volume 7, Number 2, pp. 92-75. [Persian].
40. Scarcia, Gianroberto (1975), Vihar of Qonqor olong Preliminary Report, East and West, Vol. 25, No. pp. 99-104.
41. Shekari Niri, J., (2019). Formation of the Mithraic Temples in Northwestern Iran and Comparison with Roman Mithraeums. Space Ontology International Journal, 8(4), pp.37-56.
42. Shekari niri, Javad (1993), Rock Architecture in Azerbaijan and Zanjan, Journal of Architecture and Urban Planning, Nos. 22 and 23, pp. 19-19. [Persian].
43. Shekari niri, Javad (2006), Imamzadeh Masoom Maragheh, the Temple of Iranian Worship and Signs in European Temples, Iranian Studies, Volume 5, Number 10, pp. 125-109. [Persian].
44. Shorthaim, Almar (1992), The Spread of an Iranian Religion in Europe, translated by Nader Gholi Derakhshani, Tehran: Mehr Publications. [Persian].
45. Soltanzadeh, Hossein and Sima Rezaei Ashtiani (2011), Spatial Structure of European Mehrabeh Architecture, Naghsh Jahan Magazine, No. 1, 81-53.
46. Sttarnezhad, Saeid; Hajizadeh, Karim; Rezalu, Reza; Maroofi Aghdam, Ismail, (2020), "Classification and analysis of Dastkand architecture in Maragheh city", Housing and Rural Environment, No. 170, pp. 66-53. [Persian].
47. Sttarnezhad, Saeid; Omrani, Behrooz, Naseri Soomeh, Hossein; Hosseininia, Seyed Mehdi, (2020), "Study and classification of the ritual-religious rock architecture of Maragheh city", Parseh Studies, No. 11, Year 4, pp. 167 - 153. [Persian]. [DOI:10.30699/PJAS.4.11.153]
48. Varjavand, Parviz (1976), Qadamgah Shrine, a sign of a seal temple and a masterpiece of Iranian rock architecture, Iranian Journal of Architectural Culture, No. 2 and 3, pp. 17-4. [Persian].
49. Vermazern, Martin (2004), Mitra Religion, Naderzadeh's great translation, Tehran: Cheshmeh Publishing. [Persian].
50. Warvik, Ball (1979), The Imamzadeh Masum at Vardjovi: A Rock-Cut Il-khanid Complex near Maragheh, Archäologische Mitteilungen aus Iran Berlin, vol. 12, pp. 329-340.
51. Warvik, Ball (1987), Rock cut Monuments in Southern Iran, Iran, Vol. 24, pp. 95-115. [DOI:10.2307/4299768]
52. Zamani, Abbas (1973), The Two-Cover Dome in the Decoration of Islamic Historical Monuments of Iran, Art and People, No. 131, Volume 11, pp. 53-43. [Persian]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.