جستجو در مقالات منتشر شده


6 نتیجه برای پدرام

بهنام پدرام،
دوره 17، شماره 28 - ( 9-1375 )
چکیده


مریم قاسمی سیچانی، بهنام پدرام، آزاده حریری،
دوره 37، شماره 72 - ( 3-1395 )
چکیده

خانه های تاریخی باارزش اصفهان غالباً در بازۀ زمانی دورۀ صفویه تا اواخر دورۀ رضاشاه )پهلوی اول( و بر

اساس الگوی حیاط مرکزی و ویژگی های معماری مناطق نیمه گرم و خشک ایران ساخته شده اند، اما به

لحاظ موقعیت دینی و فرهنگی ساکنان )مسلمان، ارمنی، یهودی، زرتشتی( یا موقعیت شغلی و اجتماعی

آنان )بازرگان و تاجر، روحانی، ملاک و زمین دار( تفاوت هایی در سازماندهی فضاها، نقش آب و تزیینات

آنان به چشم می خورد. مقایسه و بررسی عکس های هوایی اصفهان طی سال های مختلف، تغییر سریع چهرۀ

بافت تاریخی شهر اصفهان ) 4300 هکتار( را نشان می دهد که از این میان خانه های تاریخی به عنوان رکن

اصلی شاکلۀ محلات شهر، به دلیل ویژگی های خاص خود بیش از دیگر ابنیه در معرض تغییر و نابودی قرار

دارند. بررسی ها نشان داد که مطالعات صورت گرفته در مورد این خانه ها نسبت به خانه های تاریخیِ دیگر

شهرهای جهان، محدود بوده است و با توجه به تغییر چهرۀ سریع و سرعت بالای تخریب، تعلل در بررسی

آنها موجب از میان رفتن مدارک ب ینظیری در معماری ایرانی می شود. در این مقاله به تحلیل سازماندهی

فضا در خانۀ تاریخی باجغلی پرداخته شده است که از معدود بناهای ت کبادگیرۀ باقی مانده از عصر صفوی

است. هستۀ اولیه آن در دورۀ صفویه شکل گرفته و در زمان قاجار، توسعه یافته و الحاقاتی نیز در زمان

پهلوی به آن افزوده شده است. تحقیق حاضر به منظور پاسخ به پرسش هایی همچون چگونگی ویژگی های

سازماندهی فضاهای معماری، سازه، تزیینات، و بادگیر یگانۀ این خانه انجام گرفته است. روش تحقیق در

این مقاله توصیفی تحلیلی است و برای مستندسازی ویژگ یهای معماری، سازه و تزیینات بنا، از برداشت

ترسیمی، تصویری، نوشتاری، و شنیداری شفاهی بهره گرفته شده است. از انگیزه های مطالعۀ خانۀ

باجغلی می توان به ویژگ یهای منحصربه فرد این بنا همچون داشتن یک بادگیر، ساخت جبهۀ اصلی در

شمال زمین به شیوۀ رایج خانه های ارامنۀ جلفای اصفهان در دورۀ صفوی، و وضع نابسامان کنونی این خانه

اشاره کرد. همچنین شناخت معماری این خانۀ تاریخی، به منظور درک بخشی از هویت ناشناختۀ تاریخی

شهر اصفهان، امری ضروری است. از آنجا که بادگیر در معماری شهر اصفهان رایج نیست می توان بر اساس

این بنا، حضور ت کبادگیر در خانه های شهر اصفهان را مورد بحث قرار داد. بر همین اساس در جبهۀ جنوبی،

ویژگی های خانه های دورۀ صفویه همچون ایجاد تالار چلیپایی با غلام گردش، برپایی سقف طاق و چشمه،

ایجاد تزیینات حجمی و سطحی چون مقرنس، نقاشی و گچبری در فضای درون و معرق آجر در نمای رو

به حیاط و قوس های متداول دورۀ صفوی چون کلیل و تیزه دار مشاهده شده است. در جبهۀ شمالی نیز

ویژگی های معماری دورۀ دوم قاجار همچون داشتن تالار مستطیلی با سقف تخت و تزییناتی همچون آلت

و لقط، گچبری برجسته و نقاشی های الهام گرفته از نقاشی غرب و قوس های نیم دایره مشاهده شد. یافته های

تحقیق نشا ندهندۀ نحو فضا و ویژگی های سازه، تزیینات و فضای معماری خانۀ باجغلی در مقایسه با سایر

خانه های هم دورۀ آن در بافت تاریخی اصفهان بوده است.


مریم قاسمی سیچانی، بهنام پدرام، آزاده حریری،
دوره 38، شماره 77 - ( 6-1396 )
چکیده

در خلق و تداوم حیات میراث مسکونی اصفهان، وجوه کالبدی و کارکردی متعدد اثرگذار بوده است. لذا شناخت این وجوه در حفاظت این آثار امری مهم و ضروری می­نماید. این خانه­ها علی­رغم ارزش­های تاریخی و فرهنگی فراوان، به خاطر وسعت زیاد، مشکلات حقوقی و قانونی، تغییر شیوۀ زندگی، هزینه­های زیاد مرمت، ناتوانی مالکان در نگهداری، و... به سرعت در حال تخریب هستند. برخی از خانه­های قاجاری شهر اصفهان، تاکنون در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده، از طرف دیگر برخی خانه­های ثبت شده به علت فقدان حمایت­های قانونی لازم و به علل مختلف در معرض تخریب قرار گرفته است. خانۀ بهشتیان یکی از نفایس معماری مسکونی ایرانی است که به رغم ارزش­های کالبدی، دارای شناسه­های فراکالبدی بی­نظیری بوده است. این پژوهش در پی پاسخگویی به چگونگی ساختار کالبد و کارکرد خانۀ بهشتیان به منظور مستندسازی بنا به عنوان نمونه ای ارزشمند از میراث مسکونی شهر اصفهان بوده است. اهداف اصلی در راستای پاسخ گویی به پرسش کلیدی به این قرار خواهد بود که با تحلیل ویژگی­ های کالبدی و کارکردی خانۀ بهشتیان بتوان به مستندسازی علمی این بنا در راستای ارائه طرح­های حفاظت و احیا پرداخت. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با هدف توسعه­ای و با بهره گیری از اسناد کتابخانه­ای و مطالعات میدانی و مصاحبه انجام شده و یافته­ها طبق روشی کیفی و از طریق مقایسه و تفسیر، تحلیل شده اند. نتیجۀ پژوهش بیانگر آشکار شدن ارزش های کالبدی و کارکردی خانه با مطالعۀ اسناد تاریخی و در مقایسه با برخی خانه­های تاریخی هم دوره آن در بافت تاریخی اصفهان بوده است. به خاطر ویژگی­ هایی همچون تلفیق فضای کارگاه با معماری خانه و وقوع رویدادهایی متناسب با فعالیتهای فرهنگی آخرین مالک، خانۀ تاریخی بهشتیان در گونۀ خانه کارگاه های تاریخی و خانۀ مشاهیر اصفهان قابل بازشناسی است.

بهنام پدرام، مجید حقانی،
دوره 38، شماره 78 - ( 9-1396 )
چکیده

از جملۀ سازه های گلینِ فلات ایران که وسعتی چشمگیر و تاریخی طویل دارد اما مورد کم لطفی قرار را می توان نام برد؛ قلعه ای جلگه ای با ساختاری گلین با مساحت تقریبی پنج » ارگ گورتان « ، گرفته هکتار و قدمتی حدوداً هزارساله با چهارده برج نگهبانی مدور در پیرامون با دیوارهایی سرکشیده به آسمان برای حفاظت بهتر از ساکنان. ارگ کهن گورتان در حدود ۱۲۰ کیلومتری شرق اصفهان درساحل زاینده رود قرار دارد. تا حدود نیمۀ قرن بیستم عدۀ زیادی از اهالی روستای گورتان در این قلعه سکونت داشتند، اما به سبب مشکلات موجود به تدریج به فضای بیرون قلعه روی آوردند و عمدۀ فضاهای باقی ماندۀ ارگ را به محل نگهداری احشام اختصاص دادند. بررسی های میدانی درسال۱۳۸۹ ش نشان دهندۀ اقامت چند خانواده در ارگ است، اما این اقامت با تغییرات و نوسازی های غیر از » ارگ بم « قابل قبولی همراه بوده است. عمدۀ فضاهای این سازۀ بزرگ گلین که شاید بتوان بعد از آن به عنوان بزرگ ترین سازۀ خشت و گلی ایران یاد کرد، در اثر بی توجهی دچار آسیب هایی از قبیل ریزش تعدادی از طاق ها، ترک های عمیق در دیوارها و سقف ها، رانش دیوارها، تخریب کامل یکی ازبرجها، و... شده  است. این نوشته دست یابی به شناختِ هویت و اجزای معماری و بافت ارگ در راستای معرفی به جامعۀ فرهنگی و زمینه سازی انجام طرح حفاظت صحیح، هدف اصلی قرار داده است. در این پژوهش کاربردی، شناخت با موردکاوی قلعۀ مذکور و گردآوری اطلاعات از طریق مطالعات میدانی، کتابخانه ای، و آرشیوی با رویکرد تاریخی حاصل شده است. ویژگی های نهفته در این قلعه پس از انجام مطالعه و شناخت آن را شایسته موضوع حفاظت جدی معرفی می کند که گام اول را مراقبت اولیه و اضطراری پیشنهاد می دهد.

حنیفه کراگری، بهنام پدرام، رضا ابوئی،
دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )
چکیده

بناهای خلاقانه­ای مانند آسیاب ها که زاییدۀ دانش بومی و هوش گذشتگان هستند، به عنوان بناهایی فنی قابل توجه­اند. آسیاب­های بشرویه نیز از این قاعده مستثنی نیستند و بررسی و معرفی کالبدی و کارکردی آن ها، شناخت بیش تری از این فناوری و همین طور توجه و رسیدگی بیش تر به آن ها را به دنبال خواهد داشت. سه دیدگاه تاریخی، کالبدی، و کارکردی در پژوهش های صورت گرفته با موضوع آسیاب ها طرح شده و در مورد آسیاب های بشرویه نیز توضیح مفصلی ارائه نشده و تنها توضیح مختصری دربارۀ نحوۀ گردش آب در این آسیاب ها ارائه شده است. این مقاله برای نخستین بار به بررسی و معرفی معماری، ریزفضاها، مصالح ساخت، و موقعیت قرارگیری آسیاب های در منطقۀ بشرویه و عملکرد فنی آن ها پرداخته است. برای گردآوریِ اطلاعاتِ لازم از روش کتابخانه ای و بررسی های میدانی بهره گرفته شده و در نهایت با روش توصیفی به تحلیل داده های به دست آمده پرداخته شده است. یافته ها حاکی از آن است این آسیاب ها دارای تشابهات زیادی در کالبد و کارکرد و همین طور مصالح ساخت هستند و از آن جایی که همۀ آن ها از نوع آسیاب های تنوره ای هستند، عملکرد فنی آن ها نیز یکسان است.

آزاده حریری، مریم قاسمی سیچانی، بهنام پدرام،
دوره 39، شماره 82 - ( پاییز 1397 )
چکیده

میراث معماری مسکونی ایران از تنوع و کثرت بیش­تری نسبت به سایر گونه­های معماری برخوردار است. توسعۀ مدرن شهرهای تاریخی باعث تخریب و تغییراتی در کالبد خانه­های تاریخی شده است. خانه­های دیروز به مثابه دانه‌های ارزشمندی که در گذشته نقاط هویت­آفرین بافت­های تاریخی بوده­ اند و ارزش­های فراوان در ابعاد کالبدی و فراکالبدی دارند، امروزه نه تنها به دست فراموشی سپرده شده اند، بلکه گاهی به نقاط بحران ­آفرین محله تبدیل شده اند. تبعات این بی ­توجهی به بافت­های تاریخی، خدشه­دار شدن هویت تاریخی و فرهنگی آن­ها است. از جمله نابهنجارترین رفتارها برای تخریب­ میراث مسکونی اصفهان، ایجاد آتش­سوزی عمدی در این ابنیه است. خانۀ الفت یکی از گونه­های معماری مسکونی ایرانی است که با وجود ارزش­های کالبدی، دارای شناسه­های فراکالبدی بی­نظیری بوده است. خانه­ای که در گذشته یکی از نشانه‌­های فرهنگی محلۀ حسن­آباد بود، امروز به ناامن­ترین جزء محله تبدیل شده است و اهالی محله برای بازگرداندن آرامش و حس امنیت به تخریب این میراث باارزش دست می­زنند. این پژوهش در پی پاسخگویی به چگونگی ساختار کالبد و کارکرد خانۀ الفت به منظور مستندسازی آن بر اساس مصاحبه­های شفاهی و آرشیوهای شخصی و دولتی است. اهداف اصلی پژوهش در راستای پاسخگویی به پرسش کلیدی به این قرار است که با تحلیل ویژگی­های کالبدی و کارکردی خانۀ الفت بتوان به مستندسازی علمی این بنا در راستای تبیین ارزش­های این خانه به عنوان نمونه­ای از میراث مسکونی تخریب­شده شهر اصفهان پرداخت. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اهداف توسعه­ای و با بهره­گیری از اسناد کتابخانه‌ه­ای، مطالعات میدانی و مصاحبه انجام شده و یافته­‌ها طبق روشی کیفی و از طریق مقایسه و تفسیر تحلیل شده اند. نتیجۀ پژوهش بیانگر آشکار شدن ارزش­‌های کالبدی و کارکردی خانه (با مطالعۀ اسناد تاریخی) در مقایسه با برخی از خانه­های تاریخی هم­دوره آن در بافت تاریخی محلۀ حسن­آباد اصفهان است.


صفحه 1 از 1