حفاظت و مرمت جامعه‌محور (موردپژوهی قرآن نِگِل)

عباسی, جواد; سامانیان, کورس

doi:10.22034/Athar.1628

EN FA

دوره 46، شماره 108 - ( 3-1404 ) جلد 46 شماره 108 صفحات 170-149 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.22034/Athar.1628

Mendeley

Zotero

RefWorks

Abbasi J, Samanian K. (2025). Community-Oriented Conservation and Restoration (Case Study of Negel Qurans). Athar. 46(108), 149-170. doi:10.22034/Athar.1628
URL: http://athar.richt.ir/article-2-1628-fa.html

عباسی جواد، سامانیان کورس.(1404). حفاظت و مرمت جامعه‌محور (موردپژوهی قرآن نِگِل) فصلنامه علمی اثر 46 (108) :170-149 10.22034/Athar.1628

URL: http://athar.richt.ir/article-2-1628-fa.html

حفاظت و مرمت جامعه‌محور (موردپژوهی قرآن نِگِل)

جواد عباسی^*¹

، کورس سامانیان²

1- دکتری مرمت اشیای فرهنگی تاریخی، گروه مرمت اشیای فرهنگی تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). ، javad_abbasi1991@yahoo.com
2- دانشیار گروه مرمت اشیای فرهنگی تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

چکیده: (3402 مشاهده)

بررسی اسناد بین‌المللی حفاظت و مرمت نشان‌دهندۀ یک تغییر تدریجی در رویکردهای حفاظت و مرمت است. تاکنون رویکردهای متفاوتی در حفاظت و مرمت از میراث فرهنگی حاکم بوده است و این رویکردها، روش و علوم مورداستفاده در حفاظت و مرمت را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند. رویکرد بالا به پایین تا قبل از منشور بورا حاکم بود و بسیاری از مرمت‌ها بر پایۀ این رویکرد شکل گرفته است. در این رویکرد، روش‌های پوزیتیویستی حاکم هستند که بر جسم و مادۀ تشکیل‌دهندۀ شئ تاریخی فرهنگی تأکید دارند. نتیجۀ یک سیستم پوزیتیویستی بسیاری از معانی غلیظ مرتبط با میراث، ازجمله احساسات مردم و وابستگی‌های عاطفی مرتبط با اثر را از دست خواهد داد. پس از «منشور بورا» با گسترش نسبی‌گرایی فرهنگی رویکرد تغییر کرده و رویکرد پایین به بالا، یعنی مشارکت فعال مردم در حفاظت و مرمت و حفاظت جامعه‌محور حاکم می‌شود. نکتۀ مهم این‌که در عمل کمتر به این موارد پرداخته شده است. عوامل زیادی در فرآیند حفاظت و مرمت دخالت دارند که جامعۀ اثر یک عامل مهم در فرآیند حفاظت و مرمت است. مردم به‌عنوان بخش مهمی از ذی‌نفعان مرتبط با آثار تاریخی فرهنگی، بایستی در فرآیند حفاظت و مرمت درنظر گرفته شوند. هدف از این تحقیق پرداختن به فرآیند حفاظت و مرمت و تأثیرات عوامل اجتماعی دخیل در آن است. یکی از این موارد حفاظت و مرمت قرآن نِگِل در شهرستان سنندج است. نوع خط و ضخامت کاغذ آن موجب‌شده که مردم باور داشته باشند که از نسخه‌های آغازین قرآن است. در این جستار فرآیند حفاظت و مرمت قرآن نِگِل با روش کیفی (موردپژوهی) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که فرآیند حفاظت و مرمت قرآن نِگِل از آنجایی‌که یک حفاظت و مرمت «جامعه محور» متکی‌بر علوم نرم و علوم سخت و با یک رویکرد پایین به بالا انجام شده است؛ یک حفاظت و مرمت کاملاً متفاوت و خاص بوده است و از همۀ این جهات دارای اهمیت است. همچنین مردمی که اثر در آن واقع شده است، سهم مهمی در فرآیند حفاظت و مرمت دارند و بایستی به آن توجه ویژه شود.

واژه‌های کلیدی: قرآن نِگِل، مشارکت مردم در حفاظت و مرمت، رویکرد اسناد بین‌المللی.

متن کامل [PDF 860 kb] (1109 دریافت)

نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت
دریافت: 1402/11/19 | پذیرش: 1403/3/13 | انتشار: 1404/3/30

فهرست منابع

1. - احمدی، احسان، و آفتابی، پگاه، (1401). «بررسی جایگاه مشارکت اجتماعی در فرایند سیاست‌گذاری حفاظتی و مدیریتی شهرهای میراث جهانی». باغ نظر، 19 (115): 69-80. https://doi.org/10.22034/bagh.2022.306349.5010

2. - حبیبی، محسن، و مقصودی، ملیحه، (1390). مرمت شهری: تعاریف، نظریه‌ها، تجارب، منشورها و قطع نامه‌های جهانی، روش‌ها و اقدامات شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

3. - حسینی، سید یاسین، محدثی گیلوائی، حسن، و تاج‌الدین، محمدباقر، (1400). «دین و تضاد اجتماعی در کردستان ایران: نیمقرن اخیر». مطالعات میان فرهنگی، 89-132. https://journals.iau.ir/article_690668.html

4. - حسینی، سید یاسین، محدثی گیلوائی، حسن، و تاج الدین، محمد باقر، (1401). «مطالعه کیفی تضادهای اجتماعی مرتبط با دین (میدان مطالعه: استان کردستان)». جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، 4(3): 16-39. https://doi.org/10.34785/J016.2022.028

5. - رضائی، نعیمه، و فرجی، فرناز، (1397). «ارزیابی نقش سازمان های غیردولتی در حفاظت از میراث معماری و شهری؛ مطالعۀ تطبیقی ایران و فرانسه». هویت شهر، 12(1): 27-36. https://dorl.net/dor/20.1001.1.17359562.1397.12.1.3.2

6. - زارعی، محمدابراهیم، (1393). «بررسی و تحلیل نسخه خطی قرآن نِگِل». نگارینه هنر اسلامی، 4-15. https://doi.org/10.22077/nia.2014.543

7. - رضایی‌کلانتری، مرضیه، (1388). «جایگاه هویت انسان به ویژه زنان در دنیای پست مدرنیسم». مدیریت فرهنگی، 3 (4: پیاپی 6): 123-136. https://sanad.iau.ir/Journal/jcm/Article/818480

8. - سنندجی، شکرالله، (1375). تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان. چاپ دوم.امیر کبیر.

9. - غنمی، امید، صمدی، یونس، و چراغچی، سوسن، (1386). مجموعه قوانین، مقررات، آئین‌نامه‌ها و معاهدات سازمان میراث‌فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری. تهران: سازمان میراث‌فرهنگی کشور، اداره کل امور فرهنگی.

10. - کیهانپور، محسن، (1397). «فرهنگ تخریب یا تخریب فرهنگی!... بررسی نمونه‌هایی از رفتارهای فرهنگی به‌عنوان عوامل مخرب در آثار تاریخی فرهنگی ایران». باغ نظر، 41-52. https://doi.org/10.22034/bagh.2018.69479

11. - متقی، طاهره، رفیعیان، مجتبی، و صارمی، حمیدرضا،(1400). «واکاوی تعارض ذی‌نفعان در نواحی تاریخی شهری مورد پژوهی طرح حریم حفاظتی محلۀ سنگلج تهران (علمی پژوهشی)». مطالعات معماری ایران، 9(17): 197-218 https://doi.org/10.22052/9.17.197

12. - مومنی‌راد، اکبر، علی‌آبادی، خدیجه، فردانش، هاشم، و مزینی، ناصر، (1392). «تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش؛ ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج». اندازه‌گیری تربیتی، 4: 187-222. https://jem.atu.ac.ir/article_92.html

13. - میرمحمدی، مهدی، (1391).«اطلاعات به مثابه علم». مطالعات راهبردی، 15 (2: 56): 7-41. DOR: 20.1001.1.17350727.1391.15.56.1.0

14. - Appelbaum, Barbara, (2010). Conservation treatment methodology.

15. - Amsterdam, (1975). The Declaration of Amsterdam.

16. - Athens. (1931). The Athens Charter for the Restoration of Historic Monuments.

17. - Ahmadi, E. & Aftabi, P., (2022). “Examining the Position of Community Participation in the Process of Conservation and Management Policymaking of World Heritage Cities”. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 19(115): 69-80. https://doi.org/10.22034/bagh.2022.306349.5010.

18. - Adibzadeh, S. Khaleghian, S. & Saedvandi, M., (2021). “Cultural And Social Factors Influencing The Historical Participation Of The Isfahan People In The Preservation Of The Isfahan Jade Mosque”.Journal of Architectural Thought, 4(8): 29-39. https://doi.org/10.30479/at.2020.11706.1337

19. - Barcelona Declaration, (2018). Barcelona Declaration.

20. - Budapest Declaration, (2002). Budapest Declaration on World.

21. - Charter, T., (1976). Cultural Tourism Charter.

22. - Convention, (1970). Convention on the Means of Prohibiting and Preventing the Illicit, ImportExport and Transfer of Ownership of Cultural Property.

23. - Convention, (1972). Onvention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage.

24. - Copsey, N. & Rowe, C., (2011). The Preservation and Enhancement of Cultural Heritage in Mediterranean. Birmingham: European :union:.

25. - Dublin Principles, (2011). Principles for the Conservation of Industrial Heritage Sites, Structures, Areas and Landscapes, (The Dublin Principles).

26. - Dümcke, C. & Gnedovsky, M., (2013). “The social and economic value of cultural heritage: literature review”. EENC paper, 101-114

27. - Diamond, J., (1987). “Soft sciences are often harder than hard sciences”. Discover, 34-39.

28. - Faro Convention, (2005). Convention on the Value of Cultural Heritage for Society (Faro Convention).

29. - Florence, (1982). Charter of Florence Historic Gardens.

30. - Florence declaration, (2014). The florence declaration on heritage and landscape as human values.

31. - Fortmann, L., (2009). Participatory research in conservation and rural livelihoods: doing science together. John Wiley & Sons.

32. - Geneva Declaration, (2018). Geneva Declaration.

33. - Ghanami, O., Samadi, Y. & Cheraghchi, S., (2007). Collection of laws, regulations, bylaws and treaties of the Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization. Tehran: National Cultural Heritage Organization, General Directorate of Cultural Affairs. (in Persian)

34. - Hardy, M., (2008). The Venice Charter Revisited. Modernism، Conservation and Tradition in the 21st Century. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.

35. - Habibi, M. & Maghsoudi, M., (2011). Urban Restoration: Definitions, Theories, Experiences, Charters and Global Resolutions, Urban Methods and Actions. Tehran: Tehran University Press. (in Persian)

36. - Hosseini, S. Y., Mohaddesi, H. & Tajoldin, M. B., (2022). “Religion and Social Conflicts in Iranian Kurdistan: over the Past Half Century”. Journal of Intercultural Studies, 16(49): 89-132. (in Persian). https://dorl.net/dor/20.1001.1.17358663.1400.16.49.4.8

37. - Hosseini, S. Y., Mohaddesi, H. & Tajoldin, M. B., (2022). “Qualitative study of social conflicts related to religion (Kurdistan province)”. Journal of Sociology of Culture and Art, 4(3): 16-39. (in Persian). https://doi.org/10.34785/J016.2022.028

38. - Hoi An Declaration, (2003). The Hoi An Declaration on Conservation of Historic Districts of Asia.

39. - ICOMOS, (1992). A Preservation Charter for the Historic Towns & Areas of the UNITED STATES OF AMERICA.

40. - ICOMOS, (1999). Charter on the Built Vernacular Heritage.

41. - ICOMOS, (1999). B). Principles For The Conservation of Wooden Built Heritage.

42. - ICOMOS, (1999). C). International Cultural Tourism Charter.

43. - ICOMOS, (2003). Principles for the Preservation and Conservation/Restoration of Wall Paintings.

44. - ICOMOS Charter, (2008). The ICOMOS Charter On Cultural Routes.

45. - ICOMOS, A., (1979-99). The Burra Charter.

46. - Kyoto, (1967). Kyoto American Criteria.

47. - Keyhanpoor, M., (2018). “The destructive Culture or destructed by culture...! A study on cultural practices and expressions as the primary causes for damages in historic-cultural properties? A case study of Iran”. Bagh-e Nazar, 15(64): 41-52(in Persian). https://doi.org/10.22034/bagh.2018.69479

48. - Lausanne Charter, (1990). Charter for the Protection and Management of the Archaeological Heritage.

49. - Lima Declaration, (2010). Lima Declaration on Disaster Risk Management of Cultural Heritage.

50. - Lagnesjö, G., (2015). “Shifting the focus to people: Global societal priorities and the contribution made by conservation science”. Studies in Conservation, 14-19.

51. - Mexico City Declaration, (2000). Mexico City Declaration.

52. - Mottaqi, T., Rafieian, M. & Saremi, H., (2020). “Stakeholder Conflict Analysis in Urban Historic Areas: Sangelaj Buffer Zone Plan in Tehran as a Case Study”. Journal Of Architecture Studies, 9(17): 197-218. (in Persian). https://doi.org/10.22052/9.17.197

53. - Masjed Jamei, A., (1998). “Cultural Participation and the Culture of Participation”. Peywand Magazine, 231: 14. (in Persian).

54. - Momeni rad, A., (2013). “Qualitative content analysis in research tradition: nature, stages and validity of the results”. Quarterly of Educational Measurement, 4(14): 187-222. (in Persian). https://jem.atu.ac.ir/article_92.html?lang=en

55. - Mirmohammadi, M., (2012). “Information as Science. Strategic Studies Quarterly”. 15 (2: 56). (in Persian). https://doi.org/10.22034/srq.2023.177555

56. - Moffett, L, Viejo, R. D. & Hickey, R., (2020). “Shifting the paradigm on cultural property and heritage in international law and armed conflict: time to talk about reparations?”. International Journal of Heritage Studies, 619-634. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3603192

57. - Nara Document. (1994). Japan Nara Document.

58. - Nizhny Tagil Charter, (2003). Nizhny Tagil Charter For The Industrial Heritage.

59. - Nam, N. T. & Thanh, N. N., (2024). “The role of local communities in the conservation of cultural heritage sites: A case study of Vietnam”. Journal of Asian Scientific Research, 14(2): 179-196. https://ideas.repec.org/a/asi/joasrj/v14y2024i2p179-196id5057.html

60. - Paris Declaration, (2011). The Paris Declaration On heritage as a driver of development.

61. - Pouliosi, (2014). “Discussing Strategy in Heritage Conservation: Living Heritage Approach as an Example of Strategic Innovation”. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 4(1): 16-34. https://doi.org/10.1108/JCHMSD-10-2012-0048

62. - Pourbahador, P. & Fadaei Nezhad Bahram Jerdi, S., (2018). “Recognition of the theoretical framework of the Historic Urban Landscape Approach”. Journal of Studies On Iranian - Islamic City, 8(31): 63-74.

63. - Quebec, (2008). ICOMOS Charter for the Interpretation and Presentation of Quebec-Canada Cultural Heritage Sites.

64. - Quebec Declaration, (2008). Declaration on the Preservation of the Spirit of Place.

65. - Recommendation of Folklore, (1989). Recommendation on the Safeguarding of Traditional Culture and Folklore.

66. - Recommendations, (1960). Recommendations for the most effective museum presentation tool for everyone.

67. - Rosilawati, Y., Rafique, Z., Habib, S. & Nurmandi, A., (2020). “Cultural Psychology, Social Identity, and Community Engagement in World Heritage Conservation Sites”. Utopía y Praxis Latinoamericana, 25(7): 81-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.400960

68. - Rezae, N. & Faraji, F., (2018). “An Evaluation of The Role of NGOs in Heritage Conservation; A Comprative Study on Iran and France”. Hoviate shahr, 12(33): 27-36. (in Persian). https://dorl.net/dor/20.1001.1.17359562.1397.12.1.3.2

69. - Rezaei Kalantary, M., (2010). “Human Identity Particularly Woman In Post-Post Modernism”. Journal Of Cultural Management, 3(6): 123-136. (in Persian). https://sanad.iau.ir/Journal/jcm/Article/818480

70. - Sarfo-Mensah, P., Owusu-Bi, A., Awuah-Nyamekye, S. & Amisah, S., (2014). “Environmental conservation and preservation of cultural heritage: Assets for tourism development in the Akyem Abuakwa traditional area of Ghana”. Worldviews: Global Religions, Culture, and Ecology, 18: 30-53. http://dx.doi.org/10.1163/15685357-01801003

71. - Sanandji, Sh., (1996). Nasseri's Gift in the History and Geography of Kurdistan. Second edition. Amir Kabir. (in Persian).

72. - Son, L. M. & Dang, L. N., (2019). “Preserving and promoting colonial architecture: heritage conservation and the challenge of urban development in Da Nang city”. Culture and Local Governance/Culture et gouvernance locale, 6(2): 135-150. http://dx.doi.org/10.18192/clg-cgl.v6i2.4755

73. - Sofia Charter. (1996). Sofia Charter.

74. - Spiridon, P. & Sandu, I.. (2015). “Conservation of cultural heritage: from participation to collaboration. ENCATC”. Journal of Cultural Management and Policy, 5: 43 (1)-52. http://dx.doi.org/10.3389/ejcmp.2023.v5iss1-article-4

75. - Sun, S. & Nakajima, N., (2023). “Community Co-Creation in Living Heritage Conservation–From Object-Centered To People-Centered Planning For The Ancient City Of Pingyao”. ISPRS Annals of the Photogrammetry, Remote Sensing And Spatial Information Sciences, 253-262.

76. - The Valletta Principles, (2011). The Valletta Principles for the Safeguarding and Management of Historic Cities. Towns and Urban Areas.

77. - Turyahikayo, E., (2021). “Philosophical paradigms as the bases for knowledge management research and practice”. Knowledge Management & E-Learning: An International Journal, 209-224.http://www.kmel-journal.org/ojs/index.php/online-publication/article/view/476

78. - UNESCO, (2003). Convention for the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage.

79. - UNESCO Convention, (2005). Convention on the Preservation and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions.

80. - UNESCO Declaration, (2003). UNESCO Declaration Concerning the Intentional.

81. - UNESCO Museums, (2015). Recommendation concerning the Protection and Promotion of Museums and Collections. their Diversity and their Role in Society.

82. - Vancouver Declaration, (2012). Vancouver Declaration.

83. - Venice, (1964). The Venice Charter – International Charter for the Conservation and Restoration of Monuments and Sites.

84. - Vinas, M. S., (2012). Contemporary theory of conservation. Routledge.

85. - Van Oers, R. & Haraguchi, S., (2013). “Swahili Historic Urban Landscapes”. Report on the Historic Urban Landscape Workshops and Field Activities on the Swahili Coast in East Africa 2011-2012, UNESCO: Paris.

86. - Warsaw Declaration, (2011). Warsaw Declaration.

87. - Washington, C., (1987). Charter for the Protection of Cities and Urban Areas (Washington Charter).

88. - Wells, J., (2015). “In stakeholders we trust: Changing the ontological and epistemological orientation of built heritage assessment through participatory action research”. How to assess built heritage, 249-265. https://cpcrs.upenn.edu/resource/stakeholders-we-trust-changing-ontological-and-epistemological-orientation-built-heritage

89. - Wells, J. C., (2007). “The plurality of truth in culture, context, and heritage: a (mostly) post structuralist analysis of urban conservation charters”. City & Time, 1-14. https://docs.rwu.edu/saahp_fp/19

90. - Wells, J. C., (2017). “Are we “ensnared in the system of heritage” because we don’t want to escape?”. Archaeologies, 26-47. https://doi.org/10.1007/s11759-017-9316-8

91. - Wilson, T. D., (2012). ‘Soft’ sciences don't deserve the snobbery. The Los Angeles Times.

92. - Zancheti, S., Hidaka, L., Ribeiro, C. & Aguiar, B., (2009). “Judgement and validation in the Burra Charter Process: Introducing feedback in assessing the cultural significance of heritage sites”. City & Time, 47-53.

93. - Xi’an Declaration, (2005). The Xi’an Declaration on the Conservation of the Setting of Heritage Structures. Sites and Areas.

94. - Yazdani Mehr, S., (2019). Analysis of 19th and 20th century conservation key theories in relation to contemporary adaptive reuse of heritage buildings. Heritage(in Persian). https://doi.org/10.3390/heritage2010061

95. - Zarei, M. E., (2014). “Analysis of the Quranic Manuscript of Negel”. Journal of Negarineh Islamic Art, 1(2): 4-14. (in Persian). https://doi.org/10.22077/nia.2014.543

96. - https://irantourismonline.com/detail.aspx?id=11108

ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.