حضور خیابانهای حومهای در شهرسازی ایران از دوره ایلخانی تا انتهای دوره تیموری، بهدلیل نقش مواصلاتی مهمی که ایفا میکردهاند بسیار پررنگ و تأثیرگذار بوده است. با این حال بهدلیل فقر در منابع تاریخی و باستانشناسی نمیتوان به الگوی ساختاری این خیابانهای حومهای در شهرهای ایران تا پیش از دوره صفوی دست یافت. در این میان، تنها موارد قابل اتکا برای مطالعه، نوعی از خیابانهای حومهای است که بهدلیل داشتن بدنهسازی با مصالح بنایی، در مطالعات باستانشناسی قابل شناسایی بوده است. اینگونه از خیابانسازی را که بهطور عمده در عهد تیموریان شکل گرفته و شکوفا شده بهدلیل استقرار بنای مقابر و سایر ابنیه مذهبی میتوان با عنوان خیابان-مزار معرفی کرد. هدف این پژوهش علاوه بر مطالعه سیر تحول خیابانهای حومهای در شهرهای ایران تا پیش از دوره صفوی، مطالعه یکی از نمونههای خیابان-مزارسازی در اواخر عهد تیموری است که با نام خیابان-مزار سلطانی شناخته شده است. سوالی که این پژوهش در پی پاسخ به آن بوده این است که خیابانهای حومهای چه ارتباط ساختاری با شهرها داشتهاند و اینگونه از خیابانسازی چگونه به ایجاد خیابان-مزارهای عهد تیموری منجر شده است؟ این پژوهش با روش تحلیلی-تاریخی انجام شده و نتایج آن گویای آن است که تحولات در ساخت خیابانهای حومهای که از دوره ایلخانی بهدلیل استقرار اقامتگاههای سلطنتی و شهرکهای حومهای آغاز شده، در دوره تیموری به اوج رسیده و بهدلیل عبور این معابر از گورستانهای حاشیه شهرها، به تولد گونهای جدید در خیابانسازی این دوره موسوم به خیابان-مزار منجر شده است.
✅ حضور خیابانهای حومهای در شهرسازی ایران از دوره ایلخانی تا انتهای دوره تیموری، بهدلیل نقش مواصلاتی مهمی که ایفا میکردهاند بسیار پررنگ و تأثیرگذار بوده است. با این حال بهدلیل فقر در منابع تاریخی و باستانشناسی نمیتوان به الگوی ساختاری این خیابانهای حومهای در شهرهای ایران تا پیش از دوره صفوی دست یافت. در این میان، تنها موارد قابل اتکا برای مطالعه، نوعی از خیابانهای حومهای است که بهدلیل داشتن بدنهسازی با مصالح بنایی، در مطالعات باستانشناسی قابل شناسایی بوده است.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |